سوره شعرا — آیه 181

معانی کلمات:

• أَوْفُوا: کامل و تمام ادا کنید.
• الْکَیْل: پیمانه؛ وسیلهای که با آن اجناسِ قابلِ اندازهگیری با پیمانه (مانند گندم و جو) سنجیده میشود.
• الْمُخْسِرِینَ: کسانی که به دیگران زیان میرسانند و در معامله، حق مردم را کم و ناقص میدهند.

تفسیر آیه:

حضرت شعیب علیهالسلام قوم خود را که در معاملات، پیمانه را کم میکردند و به مردم ظلم مینمودند، مورد خطاب قرار داده و فرمود: «پیمانه را کامل و تمام بدهید و از کسانی نباشید که با کمفروشی، به مردم زیان میرسانند و حقوق آنان را ضایع میکنند.» یعنی هنگام فروش، پیمانه را بهطور کامل و بدون هیچ کاستی پر کنید و حق مردم را تمام و کمال ادا نمایید. این فرمان، نهتنها در مورد کیل (پیمانه) بلکه شامل تمام معاملات و دادوستدهاست؛ چرا که کمفروشی و کمگذاشتن در حق مردم، از گناهان بزرگ و نشانهی بیاعتنایی به اصول اخلاقی و دینی است. خداوند متعال در این آیه، مسلمانان را به رعایت عدالت و انصاف در معاملات فرا میخواند و آنان را از هرگونه کمفروشی و ظلم در دادوستد برحذر میدارد.

فواید و پیامهای آیه:

• راستی و درستی در معامله، نشانهی ایمان است: کسی که در دادوستد، حق مردم را کامل میدهد، در حقیقت ایمان خود را به خدا و روز قیامت اثبات میکند.
• کمفروشی، عامل فساد و تباهی جامعه: کمفروشی نهتنها حق فرد را ضایع میکند، بلکه اعتماد عمومی را از بین میبرد و زمینهی فساد و نابسامانی در اقتصاد جامعه را فراهم میسازد.
• عدالت در معامله، باعث برکت و رضایت الهی: خداوند به کسانی که در معاملات خود انصاف را رعایت میکنند، برکت و خیر فراوان عطا میکند و آنان را از زیان دنیوی و اخروی حفظ مینماید.
• اسلام، دین اخلاق و انصاف است: این آیه نشان میدهد که اسلام به تمام ابعاد زندگی انسان، حتی جزئیترین مسائل معیشتی، توجه کامل دارد و مسلمانان را به رعایت حقوق یکدیگر در همهی زمینهها سفارش میکند.