Şüəra surəsi — Ayə 181

Sözün mənaları:

• أَوْفُوا: "Vəfa edin", "tam ödəyin", "əskik etmədən verin" mənasındadır. Burada ölçü və çəki zamanı insanların haqqını tam vermək nəzərdə tutulur.
• الْكَيْلَ: "Ölçü" deməkdir — satış zamanı malın ölçülüb verilməsi.
• الْمُخْسِرِينَ: "Ziyana salanlar", "haqqı əskildənlər", "insanların payını azaldanlar" mənasındadır. Yəni ölçüb-çəkəndə başqalarının haqqını əskik edənlər.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Şüeyb peyğəmbərin (əleyhissəlam) qövmünə — xüsusilə Əykə əhlinə — etdiyi çağırışın bir parçasıdır. Onlar alış-verişdə hiylə işlədir, malı satarkən ölçünü və çəkini əskik edir, insanların haqqını yeyirdilər. Şüeyb (əleyhissəlam) onlara belə xitab etdi:

Ey insanlar! Aldığınız zaman deyil, verdiyiniz zaman — yəni başqalarına satarkən — ölçünü tam və düzgün yerinə yetirin. İnsanların haqqını əskik etməyin, onları aldadıb ziyana salanlardan olmayın. Tərəzinin dilini düz saxlayın, çəkidə ədalətli olun, heç kimin haqqını bir qədər də olsa azaltmayın. Nə ölçüdə, nə çəkidə, nə də başqa bir haqda insanlara zülm etməyin.

Bu ayə bizə göstərir ki, İslam təkcə ibadətlərdə deyil, gündəlik alış-verişdə, ticarətdə, insanlarla münasibətdə də dürüstlüyü əmr edir. Bir müsəlmanın əli ilə verdiyi ölçü, tutduğu tərəzi, söylədiyi söz — hamısı ədalət üzərində qurulmalıdır. Çünki insanların haqqını əskik etmək, onları aldatmaq, kiçik görünsə də, Allah yanında böyük bir günahdır və qazancın bərəkətini aparır.

Düşünün: bir tacir ölçünü tam versə, müştəri də ona güvənər, malı da bol olar, qazancı da halal və bərəkətli olar. Əksinə, kim əskik ölçüb-çəksə, insanlar ondan üz döndərər, etibarı gedər, qazancı da haram qarışıq olar. İslam bizi elə bir yola dəvət edir ki, həm dünyada insanların hörmətini qazanasan, həm də axirətdə Allahın razılığına nail olasan.

Gəlin bu ayədən dərs götürək: hər işimizdə — ticarətdə, işdə, ailədə, qonşuluqda — haqqı tam verək, heç kəsin haqqını əskik etməyək. Çünki ədalətli olmaq imanın gözəlliyindəndir və Allah ədalətli olanları sevir.