سوره شعراء — آيت 73

1) لفظن جي معنيٰ:

• أَوْ: يا (يعني ڪن ٻن شين مان هڪڙي جو بيان ڪرڻ لاءِ اکر).
• يَنفَعُونَكُمْ: اوھان کي نفعو ڏين ٿا، فائدو رسائين ٿا.
• يَضُرُّونَ: نقصان ڏين ٿا، هاڻي رسائين ٿا.

2) تفسير:

حضرت ابراهيم عليه السلام پنھنجي قوم کي سمجھائيندي فرمايو تہ اوھان جا ھي بت جن کي اوھان پوڄيندا آھيو، ڇا اھي اوھان جي سڏڻ تي ٻڌي سگھن ٿا؟ ۽ جڏھن اوھين کين پوڄيندا آھيو تہ ڇا اھي اوھان کي ڪو فائدو پھچائي سگھن ٿا؟ يا جيڪڏھن اوھين سندن پوڄا ڇڏي ڏيو تہ ڇا اھي اوھان کي ڪو نقصان پھچائي سگھن ٿا؟ يعني اھي نہ ٻڌي سگھن ٿا، نہ نفعو ڏئي سگھن ٿا ۽ نہ ئي نقصان پھچائي سگھن ٿا. پوءِ اھڙين بيڪار شين کي ڇو پوڄيو پيو وڃي؟

3) فائدا ۽ سبق:

• الله جي سوا ٻين کي پوڄڻ ۽ سڏڻ بيڪار آھي، ڇاڪاڻ تہ اھي نہ ٻڌي سگھن ٿا، نہ فائدو ڏئي سگھن ٿا ۽ نہ نقصان پھچائي سگھن ٿا.
• صرف الله ئي آھي جيڪو ٻڌندڙ، فائدو ڏيندڙ ۽ نقصان پھچائيندڙ آھي، تنھنڪري عبادت صرف سندس ئي حق آھي.
• ھي آيت اسان کي سيکاريندي آھي تہ عقلمندي اھا آھي تہ انسان پنھنجي عقل کي استعمال ڪري ۽ اھڙين شين جي پوڄا کان پاسو ڪري جيڪي نہ ٻڌي سگھن، نہ ڏسي سگھن ۽ نہ ڪجهه ڪري سگھن.
• اسلام ھڪ اهڙو دين آھي جيڪو انسان کي توحيد جي روشني ڏانھن ھدايت ڪري ٿو ۽ ان کي بيڪار ۽ بي اثر شين جي پوڄا کان بچائي ٿو.