સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 180

શબ્દોના અર્થ:

• يَبْخَلُونَ (યબ્ખલૂન): તેઓ કંજૂસી કરે છે, એટલે કે જે ધન-દોલત અલ્લાહે આપી છે તેમાંથી ખર્ચ કરવાનો ઇનકાર કરે છે.
• سَيُطَوَّقُونَ (સયુતવ્વકૂન): તેમને ગળામાં પહેરાવવામાં આવશે, એટલે કે જેની કંજૂસી કરી તે જ વસ્તુ તેમના ગળાનો હાર બની જશે.
• مِيرَاثُ (મીરાસુ): વારસો, એટલે કે અંતિમ માલિકી.
• خَبِيرٌ (ખબીર): ખૂબ જાણનાર, બધી બાબતોની ઊંડી જાણ ધરાવનાર.

આયતનો તફસીર (અર્થ અને સમજૂતી):

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં ચેતવણી આપે છે કે જે લોકોને અલ્લાહે પોતાની કૃપાથી ધન-દોલત, જ્ઞાન, સામર્થ્ય કે અન્ય નેઅમતો આપી છે, પણ તેઓ તેમાંથી અલ્લાહના હક (જકાત, દાન, ખૈરાત) અદા કરવાને બદલે કંજૂસી કરે છે અને તેને પોતાના માટે ફાયદાકારક સમજે છે — તેઓને કદાપિ એવું ન માનવું જોઈએ કે તેમની આ કંજૂસી તેમના માટે સારી છે. ના, બિલકુલ નહીં! તે કંજૂસી તેમના માટે ખરાબ છે, ખૂબ જ ખરાબ છે.

કારણ કે જે ધનમાં તેઓએ કંજૂસી કરી, તે જ ધન કયામતના દિવસે તેમના ગળામાં એક તાવીજ (ઝેરી સર્પ) સ્વરૂપે પહેરાવવામાં આવશે, જે તેમને ખૂબ જ પીડા આપશે. આ દુનિયામાં જે માલ-મિલકત તેઓ પોતાની સમજીને ભેગી કરતા રહ્યા, તે બધું તો અલ્લાહનું જ છે. આકાશો અને ધરતીનો સાચો વારસદાર ફક્ત અલ્લાહ જ છે. તે સદાકાળ રહેનાર છે, જ્યારે તેના બધા જ સર્જનો નષ્ટ થઈ જશે. અને અલ્લાહ તમારા દરેક કાર્યથી પૂરી રીતે વાકેફ છે — તમે જે કંઈ કરો છો, તેની તેને ખબર છે, અને તેના પ્રમાણે તે તમને બદલો આપશે.

આ આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા અને ઇસ્લામ તરફ આકર્ષણ:

1. ધન એ અલ્લાહની અમાનત છે: આપણી પાસે જે કંઈ છે તે અલ્લાહની કૃપા છે. તેમાંથી ગરીબોનો હક અદા કરવો એ આપણી જ જવાબદારી છે, અને તે આપણા જ ભલા માટે છે.
2. કંજૂસી ખરાબ પરિણામ લાવે છે: જે વ્યક્તિ કંજૂસી કરે છે તેને લાગે છે કે તે પોતાનું ધન બચાવી રહ્યો છે, પણ સાચે જ તે પોતાના માટે આખિરતમાં પીડા અને નુકસાનનો રસ્તો બનાવી રહ્યો છે.
3. અલ્લાહ સર્વજ્ઞ છે: અલ્લાહ આપણા દરેક કાર્યને જાણે છે. દાન કરવું હોય કે કંજૂસી, દરેક વસ્તુનો હિસાબ તેની પાસે છે. આ સમજ આપણને સારા કાર્યો કરવા અને ખરાબ કાર્યોથી બચવા પ્રેરિત કરે છે.
4. ઇસ્લામ ઉદારતા શીખવે છે: ઇસ્લામ આપણને ઉદાર બનવા, બીજાને આપવા અને અલ્લાહના માર્ગમાં ખર્ચ કરવાનું શીખવે છે. આ જ સાચી સફળતા અને સુખનો માર્ગ છે.
5. **અંતિ