સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 185

શબ્દોના અર્થ:

• كُلُّ نَفْسٍ: દરેક જીવ, દરેક આત્મા
• ذَائِقَةُ الْمَوْتِ: મૃત્યુનો સ્વાદ ચાખનારી, એટલે કે મૃત્યુનો અનુભવ કરનારી
• تُوَفَّوْنَ: તમને પૂરેપૂરું આપવામાં આવશે
• أُجُورَكُمْ: તમારા કર્મોનું વળતર, બદલો
• زُحْزِحَ: દૂર કરવામાં આવ્યો, હટાવવામાં આવ્યો
• فَازَ: સફળ થયો, જીત મેળવી
• مَتَاعُ الْغُرُورِ: ધોકાનો સામાન, છેતરામણીનો માલ, નશ્વર વસ્તુ

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં જણાવે છે કે દરેક જીવને મૃત્યુનો સ્વાદ ચાખવો જ પડશે — કોઈ પણ વ્યક્તિ, પછી તે રાજા હોય કે રંક, બધાએ એક દિવસ આ દુનિયા છોડવી જ પડશે. આ મૃત્યુ દ્વારા જ બધા પોતાના સર્જનહાર પાસે પાછા ફરશે, જેથી તેમના કર્મોનો હિસાબ લેવામાં આવે.

પછી ફરમાવ્યું કે કિયામતના દિવસે તમને તમારા કર્મોનું વળતર પૂરેપૂરું અને કોઈ ઘટાડા વગર આપવામાં આવશે. સારા કર્મોનું સારું ફળ અને ખરાબ કર્મોનું ખરાબ ફળ — કોઈને કોઈ પ્રકારનો અન્યાય થશે નહીં.

ત્યારબાદ અલ્લાહ તઆલાએ સાચી સફળતાની વ્યાખ્યા આપી: જે વ્યક્તિને જહન્નમની આગથી દૂર કરવામાં આવે અને જન્નતમાં દાખલ કરવામાં આવે, તેણે જ સાચી સફળતા મેળવી. તેને જે ભલાઈની આશા હતી તે મળી ગઈ અને જે ભયની ચિંતા હતી તેનાથી તે બચી ગયો. આ જ સાચી કામયાબી છે.

અંતે ફરમાવ્યું કે આ દુનિયાનું જીવન ફક્ત એક નશ્વર અને છેતરામણીનો સામાન છે. તે માત્ર થોડા દિવસોનો લાભ છે, જે જલદી પૂરો થઈ જાય છે. જે વ્યક્તિ આ દુનિયાના દેખાવા પર ધોકો ખાઈ જાય છે, તે જ તેની પાછળ પાગલ થાય છે. સમજદાર માણસ તેને અંતિમ ધ્યેય નથી બનાવતો, પરંતુ આખિરત માટેનું સાધન બનાવે છે.

આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

1. આ આયત આપણને યાદ કરાવે છે કે મૃત્યુ એક અટલ સત્ય છે — ભલે આપણે કેટલી પણ લાંબી ઉંમરની આશા રાખીએ, એક દિવસ આ શરીર માટીમાં મળી જવાનું છે. આ સત્ય આપણને ઘમંડ અને અહંકારથી બચાવે છે.
2. આ આયત આપણને ખાતરી આપે છે કે અલ્લાહ તઆલા કોઈના પણ કર્મોનું ફળ ભૂલતો નથી. જે સારું કામ કરે છે તેને પૂરેપૂરું વળતર મળશે — આ આશા આપણને સત્કર્મો કરવા પ્રેરિત કરે છે.
3. સાચી સફળતા એ દુનિયાની દોલત, શોહરત કે સત્તા નથી, પરંતુ જહન્નમથી બચીને જન્નતમાં પ્રવેશ મેળવવો છે. આ સમજ આપણને દુનિયાની દોડમાંથી કાઢીને આખિરતની તૈયારી તરફ વ