سوره آل عمران — آیه 69

معانی کلمات:

• وَدَّتْ: آرزو کرد، دوست داشت.
• طَائِفَةٌ: گروهی، جمعیتی.
• لَوْ یُضِلُّونَکُمْ: ای کاش شما را گمراه کنند (تمنا و آرزوی گمراه کردن شما).
• یَشْعُرُونَ: درک میکنند، میفهمند.

تفسیر آیه:

گروهی از اهل کتاب (از یهود و نصارا) آرزو داشتند و در دل تمنا میکردند که شما مؤمنان را از راه راست و دین حق گمراه سازند و به بیراهه بکشانند. اما حقیقت این است که آنها نمیتوانند به کسی ضرری برسانند و گمراهی آنان تنها دامن خودشان را میگیرد؛ زیرا تلاششان برای گمراه کردن مؤمنان، بر گمراهی و شقاوت خودشان میافزاید و عاقبت این کار به خودشان بازمیگردد. با این حال، آنها از این حقیقت بیخبرند و نمیفهمند که نقشههایشان علیه خودشان است و در نهایت زیانکار خواهند بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. آرزوی دشمنان برای گمراهی مؤمنان: دشمنان اسلام همیشه در کمیناند و آرزوی گمراه کردن مسلمانان را دارند؛ پس مؤمن باید هوشیار باشد و فریب نیرنگهای آنان را نخورد.
2. ناتوانی دشمنان در برابر اراده خدا: هیچ کس نمیتواند مؤمنی را گمراه کند مگر اینکه خودش بخواهد؛ زیرا هدایت و ضلالت به دست خداست و دشمنان هر چه تلاش کنند، نمیتوانند بر اراده الهی غلبه کنند.
3. بازگشت ضرر به خود دشمنان: کسی که در صدد گمراه کردن دیگران باشد، در حقیقت به خودش ضرر میزند و گمراهی او بیشتر میشود؛ این سنت الهی است که مکر بدکاران به خودشان برمیگردد.
4. بیخبری دشمنان از عاقبت کارشان: دشمنان اسلام از عاقبت شوم اعمال خود بیخبرند و نمیدانند که نقشههایشان نه تنها موفق نمیشود، بلکه به ضرر خودشان تمام میشود؛ این مایه دلگرمی مؤمنان است که با اطمینان به یاری خدا، از دسیسههای دشمنان نترسند.
5. اعتماد به خدا و پایداری بر حق: مؤمن باید با توکل بر خدا و آگاهی از نقشههای دشمن، بر ایمان خود استوار بماند و بداند که خداوند حافظ و نگهدارنده اوست.