Sajda surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• يَوْمَ الْفَتْحِ: Hal qilish kuni, ya'ni Qiyomat kuni. Bu kunda bandalar o'rtasida haq bilan hukm chiqariladi.
• لَا يَنفَعُ: Foyda bermaydi, asqotmaydi.
• يُنظَرُونَ: Muhlat beriladilar, kechiktiriladilar.

Tafsir:

Ey Muhammad (s.a.v.), ularga ayting: O'sha hal qilish kuni – ya'ni Qiyomat kuni kelganda, dunyoda Allohga kufr keltirganlarga ularning iymonlari hech qanday foyda bermaydi. Chunki ular oxirat azobini va o'limni o'z ko'zlari bilan ko'rib qolganlarida, endi iymon keltirishning vaqti o'tib bo'lgan bo'ladi. Ular uchun tavba qilish, orqaga qaytish va muhlat olish imkoniyati ham bo'lmaydi. Bu kun – mo'minlar uchun g'alaba va ularning kofirlar ustidan hukmronlik qilish kuni, kofirlar uchun esa halokat va umidsizlik kunidir. O'sha kuni ularning yuz o'girib, iymon keltirishlari, agar ilgari keltirmagan bo'lsalar, aslo qabul qilinmaydi va ularga hech qanday muhlat ham berilmaydi.

Foydalar:

1. Iymon va tavba qilishning ma'lum bir vaqti bor; bu vaqt o'tib ketgach, tavba qabul qilinmaydi. Shuning uchun inson hushyor bo'lishi va o'lim kelishidan oldin iymon va solih amallar bilan shoshilishi lozim.
2. Alloh taolo bandalariga dunyoda muhlat berib, ularning tavba qilishlarini kutadi. Bu Allohning rahmli va mehribon ekanligidan dalolatdir. Bandalar esa bu muhlatdan unumli foydalanishlari kerak.
3. Qiyomat kuni haq va batil o'rtasidagi farq aniq bo'ladi; mo'minlar g'olib, kofirlar esa ziyonkor bo'ladi. Bu esa mo'minlarga sabr qilish va Allohga ishonishda kuch bag'ishlaydi.
4. Dunyoda iymon keltirish va yaxshi amallar qilish – insonning najot topishining yagona yo'lidir. Oxiratda esa faqat dunyoda qilingan amallargina foyda beradi.