Əhzab surəsi — Ayə 42

SÖZLƏRİN İZAHI:

• وَسَبِّحُوهُ — "Onu təsbih edin", yəni Onu hər cür nöqsandan uzaq tutun, pak və müqəddəs bilin; həm də Ona ibadət edin, namaz qılın.
• بُكْرَةً — Günün əvvəli, səhər çağı, dan yeri söküləndə olan vaxt.
• أَصِيلًا — Günün axırı, axşamüstü, günəş meyl edib enən vaxt.

AYƏNİN TƏFSİRİ:

Allah-Təala möminlərə buyurur ki, Onu səhər və axşam — günün hər iki başında çoxlu təsbih etsinlər, yəni Onun paklığını dilə gətirsinlər, Onu hər cür eyibdən uzaq bilsinlər və Ona səmimi qəlbdən ibadət etsinlər. Bu, qəlblə, dillə və bədən əzaları ilə yerinə yetirilən bir zikrdir; insan öz vaxtını Allahı anmaqla dəyərləndirməlidir. Səhər və axşam vaxtları xüsusi seçilib, çünki bu iki vaxt insanın gününə başladığı və gününü bitirdiyi, qəflətdən oyanıb Rəbbini xatırlamağa ən çox ehtiyac duyduğu anlardır.

Bəzi müfəssirlər bu ayədəki təsbihi iki vaxtın namazı ilə əlaqələndiriblər: səhər vaxtı sübh namazına, axşam vaxtı isə ikindi namazına işarə edilir. Belə ki, bu ayə möminləri günün əvvəlində və sonunda Rəbbinə yönəlməyə, Onun hüzurunda durmağa təşviq edir. Digər alimlər isə bunun daha geniş mənada — dil ilə təsbih, təhlil və zikir olduğunu bildiriblər. Hər iki məna bir-birini tamamlayır: mömin həm namazla, həm də dillə Allahı anmaqla bu əmri yerinə yetirir.

Bu əmr əslində böyük bir məhəbbət dəvətidir. İnsan gününü Allahı anaraq başlayıb bitirsə, qəlbi nurla dolar, dili günahdan qorunar, əməlləri xeyirə yönələr. Zikir insanı Allaha yaxınlaşdıran, qəlbi rahatlandıran və həyatın hər anına bərəkət gətirən bir ibadətdir. Elə buna görə də Rəbbimiz bizə günün iki qütbünü — səhərini və axşamını Onun zikri ilə bəzəməyi əmr edir ki, bütün günümüz Onun hüzurunda keçsin və qəlbimiz daim Onunla bağlı qalsın.

Ey iman gətirən insan! Bu ayə sənə şirin bir çağırışdır: günün elə bir anı olmasın ki, Rəbbini xatırlamayasan. Səhər duranda Onu təsbih et, axşam oturanda Onu təsbih et — beləcə həyatın zikirlə işıqlansın, qəlbin imanla dolsun və sən Allahın sevimli bəndələrindən olasan.