Yosin surasi — Oyat 71

Kalimalarning ma’nolari:

• An’om – chorva mollari (tuya, sigir, qo‘y, echki).
• Mimmā ‘amilat aydīnā – Bizning qo‘llarimiz bilan qilgan narsalarimizdan, ya’ni O‘zimizning qudratimiz bilan yaratgan narsalarimizdan.
• Mālikūn – egalik qiluvchilar, to‘liq tasarruf etuvchilar.

Tafsir:

Alloh taolo insonlarga o‘zining cheksiz ne’matlarini eslatib, ularni o‘ylashga chorlaydi: “Ular (mushriklar) Biz ular uchun O‘z qudratimiz bilan chorva mollarini yaratganimizni ko‘rmaydilarmi?” Ya’ni, bu hayvonlarni hech bir yordamchisiz, faqat O‘zimizning irodamiz va hikmatimiz bilan yaratdik. Ularni yovvoyi va qo‘lga o‘rgatilmaydigan qilib emas, balki bo‘ysundirilgan, inson manfaatiga xizmat qiladigan qilib yaratdik. Shuning uchun ular (odamlar) bu chorva mollariga to‘liq egalik qiladilar; xohlasalar minadilar, xohlasalar go‘shtini yeydilar, xohlasalar sutidan foydalanadilar, xohlasalar yuk tashishda ishlatadilar. Bu ularning ixtiyorida bo‘lgan katta ne’matdir.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonni Allohning qudrati va marhamati ustida tafakkur qilishga undaydi. Atrofimizdagi har bir jonzot, jumladan chorva mollari ham Allohning in’omi ekanini anglab, shukr qilishga chorlaydi.
• Alloh taolo hayvonlarni inson uchun bo‘ysundirib qo‘ygani, ularning xizmatini osonlashtirgani – Islom dinining inson hayotiga qanchalik e’tibor qaratganini ko‘rsatadi. Bu ne’matlardan to‘g‘ri foydalanish va Allohga shukr qilish – bandalikning belgisidir.
• Ushbu oyat insonning kibr-u havosini sindiradi: chorva mollarini yaratishga ham ojiz bo‘lgan inson qanday qilib yaratilishni inkor etishi yoki Allohga sherik keltirishi mumkin? Bu tafakkur insonni iymonga va ixlosga yetaklaydi.