سوره صافات — آیه 18

معانی کلمات:

• داخِرون: خوار و ذلیل، فروتن و تسلیم‌شده در برابر قدرت الهی.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به آنان که منکر معادند و با تمسخر می‌پرسند: «آیا ما پس از مرگ و پوسیده شدن استخوان‌هایمان، دوباره زنده می‌شویم؟» پاسخ بده: «آری، قطعاً زنده خواهید شد، و شما در آن روز خوار و ذلیل و فروتن در برابر فرمان خداوند خواهید بود.» این پاسخی است قاطع و بدون تردید، که هم وقوع رستاخیز را تأیید می‌کند و هم حالتی را که منکران در آن روز خواهند داشت، روشن می‌سازد. آنان که امروز با گردنکشی و استکبار، وعدهٔ الهی را انکار می‌کنند، فردا در نهایت خواری و زبونی حاضر می‌شوند و هیچ پناه و گریزگاهی برایشان نیست. حتی پدران و نیاکان آنان نیز که پیش از ایشان مرده‌اند، همراهشان برای حساب و جزا برانگیخته می‌شوند و همه در برابر عدالت الهی سر تسلیم فرود می‌آورند.

فواید و پیام‌های آیه:

• ایمان به معاد، ریشه در قدرت بی‌پایان خداوند دارد؛ همان خدایی که آفرینش را آغاز کرد، بازگرداندن آن برایش آسان است.
• روز رستاخیز، روز ذلت و خواری برای مستکبران و منکران است؛ آنان که در دنیا سرکشی کردند، در آنجا با خواری تمام به ناتوانی خود اعتراف خواهند کرد.
• این آیه به مؤمنان آرامش می‌دهد که بدی‌ها و ظلم‌ها بی‌پاسخ نمی‌ماند و عدالت الهی در موعد مقرر، همه را به سزای اعمالشان می‌رساند.
• یاد معاد، انسان را از غرور و تکبر بازمی‌دارد و او را به فروتنی در برابر خالق و رعایت حقوق دیگران دعوت می‌کند.