سوره صافات — آیه 32

معانی کلمات:

• فَأَغْوَیْنَاکُمْ: پس شما را گمراه کردیم و به ضلالت کشاندیم.
• غَاوِینَ: گمراهان، جمع «غاوی» به معنای کسی که از راه حق منحرف شده است.

تفسیر آیه:

این جمله سخن رهبران و سران کفر است که در پاسخ به پیروان خود در دوزخ میگویند: «ما شما را گمراه کردیم و به سوی ضلالت و کفر دعوت نمودیم، اما این حقیقت را نیز بدانید که ما خود پیش از شما گمراه بودیم و از راه هدایت منحرف شدیم؛ نه اینکه ما هدایت یافته بودیم و شما را گمراه کردیم، بلکه ما نیز در گمراهی خود غوطهور بودیم و شما را نیز به دنبال خود کشاندیم.» این سخن در حالی است که هر دو گروه در آتش دوزخ گرفتار شدهاند و رهبران کفر اعتراف میکنند که گمراهی آنها نه از روی آگاهی و هدایت، بلکه از روی جهل و ضلالت بوده است. آنان با این اعتراف، عذرخواهی خود را باطل میسازند و نشان میدهند که نه تنها هدایتگری نبودهاند، بلکه خود نیز در تاریکی جهل و گمراهی گرفتار بودهاند و دیگران را نیز به این ورطه کشاندهاند.

فواید و پیامهای آیه:

• گمراهی و ضلالت، ریشهای در جهل و انحراف خود شخص دارد و کسی که خود در گمراهی است، نمیتواند راهنمای دیگران باشد.
• رهبران کفر و ضلالت در روز قیامت نه تنها عذری برای خود ندارند، بلکه اعتراف میکنند که خود نیز گمراه بودهاند و این اعتراف، حجت را بر آنان تمام میکند.
• این آیه هشدار میدهد که انسان باید در انتخاب الگوها و رهبران دقت کند و از پیروی کورکورانه از کسانی که خود از راه حق منحرف هستند، بپرهیزد.
• پیروی از گمراهان، انسان را به هلاکت میکشاند؛ بنابراین باید همواره به دنبال حق و هدایت الهی بود و از هرگونه دعوت به ضلالت دوری جست.
• این آیه نشان میدهد که در قیامت، هیچ بهانهای برای گناهکاران باقی نمیماند و هر کس مسئول اعمال خود است؛ حتی اگر دیگران او را گمراه کرده باشند، باز هم او در پذیرش گمراهی مقصر است.