Saffot surasi — Oyat 68

Kalima ma'nolari:

• مرجعهم – ularning qaytadigan joyi, oxirgi boradigan maskani.
• الجحيم – do'zaxning eng qattiq va chuqur olovli joyi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo gunohkor mushriklarning oxirgi manzili haqida xabar bermoqda. Ular avvalo do'zaxda o'sadigan "zaqqum" daraxtidan yeydilar va qorinlarini to'ldiradilar. So'ngra ularga juda qaynoq, qabih va achchiq suv bo'lgan "hamim"dan ichiriladi. Bu azob-uqubatlardan so'ng ularning yana bir bor qaytadigan joylari – aynan do'zaxning o'zidir. Ya'ni ular bir azobdan ikkinchi azobga, bir balodan boshqa baloga uloqtiriladilar. Ular hech qachon bu azobdan qutula olmaydilar, chunki ularning asosiy maskani – jahannamdir. Bu oyatda ularning azobi doimiy ekanligi va har bir azobdan so'ng yana og'irroq azobga duchor bo'lishlari ta'kidlanmoqda.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonni o'ylashga undaydi: agar gunohkorlarning oxiri shunday dahshatli bo'lsa, bas, biz ham o'z amallarimizni tekshirib, Allohga itoat etishimiz lozim.
2. Do'zax azobi haqida eshitish mo'minning qalbida Allohga bo'lgan qo'rquvni kuchaytiradi va uni gunohlardan saqlanishga chorlaydi.
3. Bu oyat Allohning adolati va hikmatini ko'rsatadi – har bir gunohkor o'z qilmishiga yarasha jazo oladi.
4. Mo'min uchun bu oyat – jannat ne'matlarining qadrini bilishga va shukr qilishga sabab bo'ladi, chunki Alloh bizni bunday azobdan saqlashni xohlab, to'g'ri yo'lni ko'rsatgan.
5. Oyat insonni tavba qilishga va hayotini o'zgartirishga undaydi, chunki hali kech emas – Allohning rahmati kengdir.