سوره صافات — آیه 90

معانی کلمات:

• تَوَلَّوْا: روی گرداندند، پشت کردند.
• مُدْبِرِینَ: در حالی که پشت به او کرده و دور میشدند.

تفسیر آیه:

پس از آنکه حضرت ابراهیم علیهالسلام به قوم خود گفت: «من بیمارم» (و این سخن را بهعنوان تعریض و کنایه برای کنارهگیری از شرکت در مراسم بتپرستی آنان بیان کرد)، آن قوم که در ظاهر سخن او را باور کرده بودند، او را تنها گذاشتند و بهسوی جشن و عید خود روی گرداندند و در حالی که پشت به او کرده بودند، از نزد وی دور شدند. این رویگردانی، زمینهساز آن شد که ابراهیم علیهالسلام بتواند به بتکده آنان برود و بتها را درهم بشکند و بطلان پرستش آنها را آشکار سازد.

فواید و پیامهای آیه:

• صداقت و راستگویی پیامبران، حتی در مواقعی که برای مصلحت بزرگتر ناچار به کنایهگویی میشوند، الگویی زیبا برای مؤمنان است تا در مسیر حق، با تدبیر و هوشمندی عمل کنند.
• این آیه نشان میدهد که برای انجام کارهای بزرگ و اصلاح جامعه، گاهی لازم است از جمع ناسازگار کناره گرفت و با برنامهریزی دقیق، زمینه هدایت و بیداری را فراهم ساخت.
• توکل بر خدا و اعتماد به تدبیر الهی، پیامبران را در سختترین شرایط یاری میکند و راهگشای مؤمنان در برابر موانع و دشمنان است.
• این داستان، درس عبرتی است که بتپرستی و شرک، هرگز پایدار نمیماند و حقطلبان با شجاعت و درایت، در نهایت بر باطل پیروز میشوند.