Ас-Саффат сүрөсү — Аят 95

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• تَنْحِتُونَ — "таштан оюп, жасап алып" дегенди билдирет. Башкача айтканда, өз колу менен жонуп, кесип жасаган нерселер.
• مَا — "эмнеге" же "нерсеге" деген маанидеги суроо-жокко чыгаруу ырастоочусу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ибрахим (алайхис-салам) өз элине кайраттуулук менен кайрылып, алардын туура эмес жолун ачык көрсөттү. Ал айтты: "Силер өз колуңар менен таштан оюп, өзүңөр жасап алган нерселерге сыйынып жатасыңарбы? Ошол буттарга кудай катары табынып, алардан жардам күтөсүңөрбү?"

Бул жерде Ибрахим пайгамбар алардын акылсыздыгын, ой жүгүртүүсүздүгүн бетке ачык айтып, жемелеп турат. Анткени адам өз колу менен жасаган, өзү жараткан нерсеге кудай катары сыйынуусу — бул эң чоң адашуу. Ал нерсе адамдын өзүнүн эмгегинин, кол өнөрчүлүгүнүн жемиши гана. Ал эми адамды жараткан, ага күч-кубат, акыл, кол өнөрчүлүк берген Аллах Таалага сыйынуу гана акылга сыярлык иш.

Ибрахим аларга мындай деп эскертти: силер өзүңөр жасаган нерсеге сыйынсаңар, анда силер өзүңөрдүн колуңар менен жасаган нерседен да алсызсыңарбы? Силерге акыл-эс, күч-кубат берген, силерди жана силердин иш-аракеттериңерди жараткан Раббиңерге сыйынбайсыңарбы?

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге акыл менен ой жүгүртүүнүн, туура жолду табуунун маанилүүлүгүн үйрөтөт. Ибрахим пайгамбар сыяктуу кайраттуу болуп, акыйкатты айтууга чакырат.
• Ислам — бул акылга, ой жүгүртүүгө негизделген дин. Ал адамды өзү жараткан нерселерге эмес, баарынын Жаратуучусу болгон жалгыз Аллахка сыйынууга үндөйт.
• Бул аят аркылуу биз өзүбүздүн жасаган иштерибиздин, эмгектерибиздин баары Аллахтын кудурети менен экенин түшүнөбүз. Демек, биздин бардык жакшылыктарыбыз, жетишкендиктерибиз Аллахтын бергени. Ошондуктан Аллахка шүгүр кылып, Ага гана сыйынуу — бул акылдуулуктун чокусу.
• Ислам дини бизди жалган кудайлардан, пайдасыз нерселерге табынуудан сактап, чыныгы бакытка, тынчтыкка жеткирет. Бул аят ошол чындыкты ачык көрсөтүп турат.
• Ошондуктан ар бир адам өзүнө суроо бериши керек: мен эмнеге сыйынып жатам? Менин жүрөгүм кимге байланган? Эгер биз Аллахка гана сыйынсак, анда биз чыныгы эркиндикке, тынчтыкка жана бакытка жетебиз.