Ан-Ниса сүрөсү — Аят 3

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تُقْسِطُوا: адилеттик кылуу, акыйкат болуу.
• الْيَتَامَى: жетимдер (бул жерде атасыз калган кыздар).
• مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ: эки-экиден, үч-үчтөн, төрт-төрттөн.
• تَعْدِلُوا: адилет болуу, ортоңку жолду кармоо, бирөөнү экинчисинен айырбастоо.
• مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ: колуңардагы күңдөр (кул аялдар).
• تَعُولُوا: адилетсиздик кылуу, четке ооп кетүү, кыйшаюу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Эй, жетим кыздарга камкорчу болгон адамдар! Эгер силер жетим кыздарга үйлөнгөндө аларга татыктуу тагдыр берүүдө, аларга башка аялдарга бергендей эркелетип, адилет мамиле кылууда алсыздык кылып калуудан корксоңор, анда аларга үйлөнбөй эле коюңар. Алардын ордуна өзүңөргө жаккан, ылайыктуу башка аялдарга үйлөнүңөр — эки, үч же төрт аялга чейин. Бирок эгер силер бир нече аял алганда алардын ортосунда адилет боло албай калуудан корксоңор, анда бир эле аялга үйлөнүңөр же колуңардагы күңдөр менен чектелүүңөр. Бул — адилетсиздикке жана кыйшаюуга түшүп калбооңор үчүн эң жакын жана эң коопсуз жол.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам дини адилеттикке жана акыйкаттыкка чоң маани берет. Ал тургай, бир адам бир нече аял алууга жөндөмдүү болсо да, эгер алардын ортосунда адилет боло албай турган болсо, бир эле аял менен чектелүүнү буйруйт. Бул — аялдардын укуктарын коргоочу, аларга зыян келтирбей турган акылдуу чечим.
• Жетимдерге камкордук кылуу, аларга адилет мамиле кылуу — Исламдын негизги талаптарынын бири. Эгер адам жетим кызга үйлөнүп, ага татыктуу мамиле кыла албай турган болсо, анда башка аялдарга үйлөнүү менен бул кыйынчылыктан чыгуу жолу көрсөтүлгөн. Бул — Исламдын адамдарды кыйынчылыкка түртпөй, жеңилдикке жетектеген даанышмандыгын көрсөтөт.
• Ислам дини адамдын жаратылышын эске алат. Бир аял менен гана чектелүү мүмкүнчүлүгү жок болгон учурларда, адилеттик шарты менен төрт аялга чейин үйлөнүүгө жол берет. Бирок бул — ар бир адамга милдет эмес, каалоочуларга гана берилген жеңилдик. Эң негизгиси — адилеттик жана аялдардын укуктарын сыйлоо.
• Бул аят аркылуу Исламдын үй-бүлө куруудагы акылдуу жана адилеттүү жолун көрөбүз. Ал адамдарды зордук-зомбулукка эмес, ынтымакка, жакшы мамилеге жана жоопкерчиликке чакырат. Ошондуктан Ислам — адамзат үчүн эң мыкты жана эң ылайыктуу жашоо тартибин сунуштаган дин.