Sure Nisâ — Ayet 3

Kelime Anlamları:

• Taksît (تُقْسِطُوا): Adaletle davranmak, hakkaniyetle hükmetmek.
• Yetîm (الْيَتَامَىٰ): Babasını kaybetmiş, korunmaya muhtaç çocuklar (burada özellikle yetim kızlar kastedilmiştir).
• Mâ tâbe (مَا طَابَ): Helal ve temiz olan, size uygun gelen.
• Mesnâ ve sulâs ve rubâ’ (مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ): İkişer, üçer, dörder (yani en fazla dörde kadar).
• Mâ meleket eymânüküm (مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ): Sağ ellerinizin sahip olduğu cariyeler (savaş esiri veya köle statüsündeki kadınlar).
• Adl (تَعْدِلُوا): Eşit davranmak, adaletli olmak.
• Te’ûlû (تَعُولُوا): Haksızlık yapmak, zulmetmek; bir görüşe göre de fakir düşmek.

Tefsir:

Ey müminler! Allah Teâlâ, yetimler konusunda size çok hassas bir uyarıda bulunuyor. Şayet himayeniz altındaki yetim kızlarla evlenmek istediğinizde, onlara hak ettikleri mehri (mehir) verememekten, onlara karşı adaletli davranamamaktan korkuyorsanız, o zaman onlarla evlenmekten vazgeçin. Bunun yerine, size helal olan diğer kadınlardan beğendiğiniz, size uygun olanlarla evlenin. İki, üç ya da dört kadınla evlenebilirsiniz; ancak bu sayı asla dördü geçmemelidir. Eğer birden fazla kadınla evlendiğinizde aralarında adaletli davranamayacağınızdan endişe ediyorsanız, o zaman tek bir kadınla yetinin ya da sahip olduğunuz cariyelerle iktifa edin. Çünkü cariyelerin hakları, hür kadınların hakları gibi ağır değildir; bu durumda adalet yükümlülüğü daha hafiftir.

İşte Allah’ın size gösterdiği bu yol —yetim kızlara zulmetmekten kaçınmak, evlilikte adaleti gözetmek ve gerekirse tek eşle yetinmek— sizi haksızlığa ve zulme düşmekten en çok koruyan yoldur. Bu emir, hem yetimlerin hakkını korur hem de aile hayatında huzurun ve adaletin tesisini sağlar. Allah, kullarına kolaylık diler ve onları aşırılıktan, haksızlıktan uzak tutmak ister. Bu hüküm, İslam’ın ne kadar merhametli ve adaletli bir din olduğunu gösterir; kadınların haklarını korur, yetimlerin hukukunu gözetir ve insanı nefsinin arzularına değil, Allah’ın rızasına yönlendirir. Bu emre uyan kimse, dünyada huzurlu bir aile hayatı sürer, ahirette de Rabbinin rızasını kazanır. Unutmayın ki İslam, her zaman size en hayırlı olanı emreder; siz de bu emirlere gönülden bağlanırsanız, hem dünyanız hem ahiretiniz mamur olur.