Niso surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• Riyo (رِئَاءَ): Kishining amalini xalq ko'rsin va maqtasin deb qilishi, ya'ni ko'z-ko'z qilish.
• Qarin (قَرِينًا): Hamroh, do'st, sherik.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda yana bir guruh kishilarni zikr qilmoqdaki, ular ham o'sha azobga loyiqdirlar. Ular o'z mol-mulklarini faqat odamlar ko'rsin va maqtasin, deb sarflaydilar. Ya'ni ularning xayr-ehsonlari xolis Alloh uchun emas, balki riyo va sum'a (eshitilish) uchundir. Ular Allohga ham, oxirat kuniga ham ishonmaydilar. Ya'ni ularning qalblarida Allohga bo'lgan ishonch va e'tiqod yo'q, ular qayta tirilish va hisob-kitobga ham ishonmaydilar. Shuning uchun ularning qilgan xayrli ishlari ham ularga hech qanday foyda bermaydi.

Bu kabi yomon xulq va amallarga ularni shayton yetaklagan. Shayton ularning doimiy hamrohi va yo'ldoshiga aylangan. Kimning hamrohi shayton bo'lsa, u naqadar yomon hamroh! Chunki shayton uni har qanday yaxshilikdan to'xtatib, yomonlikka chorlaydi. U insonni riyoga, baxillikka va barcha yomon ishlarga undaydi. Bas, shaytonga ergashgan kishi eng katta ziyonda ekanini bilishi kerak.

Foydalar:

1. Har bir amalda niyatni tozalash lozim. Amalning qabul bo'lishi uchun u faqat Alloh uchun bo'lishi shart. Riyo bilan qilingan har qanday xayrli ish ham bebahodir.
2. Allohga va oxirat kuniga ishonmaslik insonning barcha amallarini barbod qiladi. Iymon — barcha yaxshi amallarning asosidir.
3. Shayton insonning yovuz hamrohidir. U insonni har doim yomonlikka, riyoga va baxillikka undaydi. Shuning uchun har bir musulmon shaytonning vasvasasidan Allohga panoh so'rashi va undan uzoqlashishi kerak.
4. Inson o'ziga hamroh va do'st tanlashda ehtiyot bo'lishi kerak. Yaxshi hamroh insonni yaxshilikka yetaklaydi, yomon hamroh esa halokatga olib boradi.