سوره مائده — آیه 22

معانی کلمات:

• جَبّارین: بسیار زورمند و ستمگر؛ کسانی که مردم را به زور و اجبار به اطاعت از خود وادار میکنند و بر دیگران ستم روا میدارند.

تفسیر آیه:

هنگامی که حضرت موسی علیهالسلام قوم خود را به جنگ با دشمنان و ورود به سرزمین مقدس (بیتالمقدس) فراخواند و به آنها فرمان داد تا با توکل بر خدا وارد آن سرزمین شوند، آنان در پاسخ گفتند: «ای موسی! در آن سرزمین، گروهی بسیار نیرومند و ستمگر وجود دارند که ما توانایی مقابله با آنها را نداریم. ما هرگز وارد آن سرزمین نخواهیم شد تا زمانی که آنان از آنجا بیرون روند. اگر آنها خودشان از آن سرزمین خارج شوند، ما وارد خواهیم شد.» این سخن نشاندهنده ترس و ضعف ایمان آنان بود؛ زیرا به جای توکل بر خدا و اطاعت از فرمان پیامبرشان، به قدرت و نیروی ظاهری دشمن نگاه کردند و از وعده الهی غافل ماندند. آنان بهجای اینکه با ایمان و شجاعت در برابر دشمن بایستند، بهانه آوردند و از جهاد و مبارزه سرباز زدند.

فواید و پیامهای آیه:

• مؤمن نباید از قدرت و عظمت ظاهری دشمنان بترسد؛ زیرا خداوند بر همه چیز تواناست و اگر بندهای با اخلاص و توکل بر او قدم بردارد، خداوند او را یاری خواهد کرد.
• اطاعت از فرمان خدا و پیامبرش مقدم بر نظر و خواسته شخصی است؛ کسانی که از دستورات الهی سرپیچی کنند، از نصرت و یاری خداوند محروم میمانند.
• ترس و سستی در راه خدا، نتیجه ضعف ایمان و اعتماد بیش از حد به قدرت مادی است؛ در حالی که پیروزی واقعی تنها با توکل بر خدا و اطاعت از او حاصل میشود.
• این آیه درس عبرتی است برای مؤمنان که در برابر مشکلات و موانع، بهجای عقبنشینی و بهانهآوردن، با استقامت و ایمان راسخ به پیش روند و از یاری الهی ناامید نشوند.