Najm surasi — Oyat 34

Kalimalarning ma'nolari:

• A'to qildi – berdi, in'om qildi.
• Qalilan – ozgina, kam miqdorda.
• Akdo – kesdi, to'xtatdi, qattiqlik va baxillik tufayli berishdan bosh tortdi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o'z bandalariga ibrat bo'ladigan bir holatni bayon qilmoqda. Bu yerda gap o'sha odam haqida ketmoqdaki, u o'z molidan ozgina miqdorda xayr-u ehson qiladi, lekin keyin baxillik va qattiqqo'llik tufayli berishni butunlay to'xtatadi. Uning qilgan xayri ham ko'p emas, balki juda ozdir. Keyin esa umuman ehson qilishdan yuz o'giradi va o'zining bu xatti-harakati bilan go'yo o'zini yaxshi ko'rsatishga, o'zini oqlashga urinadi. Holbuki, uning amali uning yolg'onchi ekanini ko'rsatadi. Bu odam o'z molini Alloh yo'lida sarflashdan bosh tortib, baxillik qiladi, lekin shu bilan birga o'zini solih va yaxshi inson deb hisoblaydi. Bu esa uning ikkiyuzlamachiligi va noto'g'ri e'tiqodining belgisidir.

Foydalar:

1. Xayr-u ehson qilishda davomiy bo'lish kerak. Bir marta ozgina berib, keyin to'xtatish — bu mukammal xayr emas. Alloh taolo bandalarining doimiy va samimiy xayr-ehsonlarini yaxshi ko'radi.
2. Baxillik — insonni halokatga olib boradigan yomon xulqdir. U insonning qalbini qattiq qilib, Allohdan uzoqlashtiradi.
3. O'zini oqlash va o'zini yaxshi ko'rsatish — ikkiyuzlamachilik alomatidir. Musulmon kishi o'z amallarini xolis Alloh uchun qilishi va riyodan saqlanishi lozim.
4. Islom dini xayr-ehson, saxovat va doimiy yaxshilik qilishni targ'ib qiladi. Chunki saxovat insonni Allohga yaqinlashtiradi va jamiyatda o'zaro mehr-muhabbatni mustahkamlaydi.