Ан-Наджм сүресі — Аят 34

1. Сөздердің мағынасы:

• وَأَعْطَىٰ — берді, яғни өз малынан азғантай бөлігін берді.
• قَلِيلًا — аз, шамалы мөлшерде.
• وَأَكْدَىٰ — тоқтатты, кесіп тастады; яғни сараңдық танытып, беруді доғарды. Бұл сөздің түпкі мағынасы «қазып, қатты жерге жетіп, одан әрі қаза алмау» дегеннен алынған — яғни берерін беріп болған соң, одан әрі ештеңе бермей тоқтап қалу.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһ тағаланың разылығынан жүз бұрып, бетін қайтарған адамның жай-күйін сипаттайды. Ол өз малынан азғантай ғана бөлігін берді, содан кейін сараңдық танытып, беруді толық тоқтатты. Оның бойынан жақсылық жасауға деген шынайы ниет пен жомарттық табылмады — ол тек сыртқы көрініс үшін немесе өзін ақтау үшін азғантай беріп, одан әрі қайырымдылықты үзіп тастады. Осылайша, ол Аллаһ жолында беруге деген ұмтылысынан бас тартты, ал сараңдық оның мінезіне айналды. Осының бәріне қарамастан, ол өзін таза, жақсы адам ретінде көрсетуге тырысады. Бұл — иман мен игі амалдан жүз бұрып, тек өз пайдасын ойлайтын адамның ащы бейнесі.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам — жомарттық пен қайырымдылық діні. Аллаһ жолында беру — иманның шынайылығының белгісі.
• Сараңдық — жаман мінез, ол адамды жақсылықтан алыстатып, Аллаһтың разылығынан айырады.
• Жақсылықты бастап, кейін тоқтатып қою — шынайы ниеттің жоқтығын көрсетеді. Игі амалды соңына дейін жалғастыру керек.
• Өзін жақсы адам ретінде көрсетуге тырысып, іс жүзінде сараңдық таныту — екіжүзділікке жатады.
• Бұл аят адамды ойландырады: мен Аллаһ жолында беруге қаншалықты дайынмын? Менің жомарттығым шынайы ма, әлде сыртқы көрініс үшін бе?
• Құран Кәрім бізді жомарттыққа, шынайылыққа және игі амалды үзбей жалғастыруға шақырады — бұл — жәннатқа апарар жол.