سوره رحمن — آیه 27

معانی کلمات:

• وجه: در اینجا به معنای ذات و وجود خداوند است، نه صورت و اندام که از صفات مخلوقات است.
• ذو الجلال: صاحب عظمت و شکوه و کبریایی.
• الإکرام: صاحب بخشش و بزرگواری و کرامت، کسی که اهل طاعت را گرامی میدارد.

تفسیر آیه:

در این آیهی شریفه، خداوند متعال بیان میفرماید که همهی موجودات روی زمین، از انسانها و جن و حیوانات و تمام مخلوقات، فانی و نابود شدنی هستند و روزی خواهند مرد. اما تنها ذات پاک و وجود بیزوال پروردگار تو - ای پیامبر - باقی میماند که هرگز نیستی و فنا به او راه نمییابد. اوست که دارای عظمت و شکوه بینهایت است و کبریایی و جلال مخصوص اوست، و نیز صاحب کرم و بخشش و احسانی است که بندگان مطیع خود را با لطف و رحمت بیکرانش گرامی میدارد و به آنان کرامت و پاداش نیکو عطا میکند.

این آیه صفت «وجه» را برای خداوند اثبات میکند، اما نه به معنای ظاهری و جسمانی که ما میشناسیم، بلکه به گونهای که شایستهی ذات پاک اوست؛ بدون هیچ شباهتی به مخلوقات و بدون اینکه بتوانیم چگونگی آن را تصور یا توصیف کنیم. او زندهای است که هرگز نمیمیرد و همهی مخلوقات روزی به سوی او باز میگردند.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که تنها خداوند است که جاودانه و ابدی است و هر چیزی غیر از او نابود شدنی است؛ پس دلبستگی ما باید به او باشد، نه به دنیای فانی و نعمتهای زودگذر آن.
• شناخت عظمت و جلال خداوند، دل انسان را از ترس و وابستگی به مخلوقات میرهاند و او را به توکل بر خدایی میکشاند که همیشه باقی و پایدار است.
• آگاهی از کرم و بخشش خداوند، امید را در دل مؤمن زنده میکند و او را به اطاعت و عبادت ترغیب مینماید، چرا که میداند خداوند بندگان مطیع خود را گرامی میدارد و پاداش آنان را هرگز فراموش نمیکند.
• این آیه یادآور مرگ و پایان دنیاست و انسان را به آمادگی برای آخرت و زندگی جاودان دعوت میکند؛ زندگیای که در آن تنها اعمال نیک و ایمان به خداوند سودمند خواهد بود.