Haqqa surasi — Oyat 27

Kalimalarning ma'nolari:

• YOLAYTAHĀ: "Qaniydi", "ko'nglim tugaydiki" — afsus-nadomat va orzu-istak bildiruvchi ibora.
• AL-QĀDIYAH: "Qat'iy hukm qiluvchi", "umrini tugatuvchi", "oxiratga qoldirmaydigan" — ya'ni o'limning butunlay yakunlovchi bo'lishi.

Tafsir:

Qiyomat kuni kitobi chap tomonidan berilgan kishi qattiq pushaymonlik va nadomat chekib, shunday deydi: "Qaniydi, mening o'limim — dunyodagi o'sha o'lim — butunlay yakunlovchi bo'lganida edi! Qaniydi, u o'limdan keyin qayta tirilish bo'lmaganida, bu azob-uqubatlarni ko'rmaganimda edi!" U o'sha o'limni hayotining oxiri deb bilishni, undan keyin hech qanday hisob-kitob va jazo bo'lmasligini orzu qiladi. Bu uning oxiratdagi dahshatli holatini ko'rib, dunyodagi o'limini o'ziga rahmat deb bilishini anglatadi. U endi tushunadiki, dunyodagi o'limning o'zi eng yengil narsa ekan, ammo asl azob — bu qayta tirilish va hisob-kitobdir. Bu so'zlar uning butunlay umidsizlikka tushganini va najot yo'li yo'qligini his qilganini ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Bu oyat insonga dunyo hayotida Allohga itoat etish va gunohlardan saqlanishning naqadar muhimligini o'rgatadi. Chunki oxiratda pushaymonlik qilishdan oldin, dunyoda to'g'ri yo'lni tanlash kerak.
2. Qiyomat kuni har bir inson o'z amallari bilan yuzma-yuz kelishini va hech qanday bahona qabul qilinmasligini bildiradi. Shuning uchun bugunoq tavba qilib, solih amallar qilishga shoshilish lozim.
3. Bu oyat mo'minlarga Allohning rahmati va marhamatini qadrlashga undaydi — ular hali dunyoda ekanlar, tavba eshigi ochiq, va ular oxiratdagi bunday nadomatdan saqlanish imkoniga ega.
4. Islomda o'lim hayotning tugashi emas, balki abadiy hayotga o'tish ekanini eslatadi. Shu bois, har bir inson o'zini shu abadiy hayotga tayyorlashi kerak.