Sure A'râf — Ayet 165

Kelime Anlamları:

• Nesû: Terk ettiler, unuttular (burada "kulak ardı ettiler" anlamında).
• Zükkirû bihî: Kendilerine yapılan hatırlatma, öğüt.
• Enceynâ: Kurtardık.
• Yenhevne anis-sû': Kötülükten alıkoyanlar, sakındıranlar.
• Ehaznâ: Yakaladık, cezalandırdık.
• Beîs: Şiddetli, çetin (azap).
• Yefsikûn: Günah işliyorlar, Allah'ın emrinden çıkıyorlardı.

Tefsir:

Bu âyet, İsrailoğulları'nın cumartesi günü avlanma yasağını çiğneyen topluluğun ibret verici kıssasının en önemli dönüm noktasını anlatır. Allah Teâlâ, bu topluluk içinde üç grup olduğunu haber vermiştir: Yasaklanan fiili işleyen zalimler, onları engellemeye çalışan iyilikseverler ve bu işe karışmayanlar.

Âyetin başında "Onlar kendilerine yapılan hatırlatmayı unuttuklarında / terk ettiklerinde" buyruluyor. Buradaki "unutma" fiili, gerçek anlamda akıldan silme değil, bilinçli olarak kulak ardı etme, öğüde sırt çevirme ve inadına günaha devam etme manasındadır. Nasihat edenler defalarca uyardılar, ama zalimler bu uyarıları dikkate almadılar ve yasak ava devam ettiler.

İşte tam bu noktada Allah'ın rahmeti ve adaleti tecelli etti: "Biz, kötülükten sakındıranları kurtardık." Bu, Allah'ın emr-i bil-ma'ruf ve nehy-i anil-münker yapan kullarını asla yalnız bırakmayacağının en açık delilidir. Onlar, toplumun iflah olmaz günahkârlarına karşı görevlerini yaptılar; belki onları kurtaramadılar ama kendi kurtuluşlarını sağladılar. Bu, müminlere çok önemli bir müjdedir: İyiliği emredip kötülükten sakındıranlar, toplumun helakinden korunurlar.

"Zulmedenleri ise, yoldan çıkmaları sebebiyle şiddetli bir azap ile yakaladık." Buradaki azabın "beîs" yani çok şiddetli ve acı verici olduğu vurgulanır. Onların cezalandırılmasının sebebi, sadece yasak av yapmaları değil, aynı zamanda ısrarla ve inatla Allah'ın sınırlarını çiğnemeleri, fısklarını (günahkârlıklarını) sürdürmeleridir. Bu, Allah'ın sınırlarını hafife alanların akıbetinin ne kadar ağır olduğunu gösterir.

Sevgili kardeşlerim! Bu kıssadan alacağımız büyük dersler vardır. Birincisi: Günah işleyenleri gördüğümüzde susmamalı, onlara güzel bir dille nasihat etmeliyiz. İkincisi: Nasihatimiz kabul edilmese bile, bizim görevimiz uyarmaktır; sonuç Allah'a aittir. Üçüncüsü: Allah'ın emirlerine karşı gelenler, dünyada iken cezalandırılmasalar bile, ahirette mutlaka adaletle karşılaşacaklardır. Rabbimiz, bizleri kötülükten sakındıran, iyiliği emreden ve O'nun rızasına uyan kullarından eylesin. Amin.