سوره اعراف — آیه 18

معانی کلمات:

• مَذْءُومًا: نکوهیده، معیوب و سرزنش‌شده.
• مَدْحُورًا: رانده‌شده، طردشده و دور از رحمت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه ابلیس با تکبّر و سرکشی از فرمان الهی سرپیچی کرد و سجده بر آدم را نپذیرفت، به او فرمود: «از بهشت بیرون شو، در حالی که نکوهیده و سرزنش‌شده هستی و از رحمت من رانده و طرد شده‌ای.» سپس خداوند به او هشدار داد که هر کس از فرزندان آدم از تو پیروی کند و به دنبال وسوسه‌هایت برود، جهنم را از تو و همه پیروانت پر خواهد کرد. این وعده‌ای قطعی و حتمی از جانب خداوند است که روز قیامت، هم ابلیس و هم تمام کسانی که از او اطاعت کرده‌اند و راه گمراهی را پیموده‌اند، در آتش دوزخ جای خواهند گرفت. این جمله در واقع تهدیدی جدی برای ابلیس و همه کسانی است که از او تبعیت می‌کنند، و نشان می‌دهد که عاقبت پیروی از شیطان، عذاب ابدی و جاودانه در آتش است.

فواید و پیام‌های آیه:

1. عاقبت تکبّر و سرکشی: این آیه نشان می‌دهد که تکبّر و نافرمانی از فرمان خدا، انسان را از رحمت الهی دور می‌کند و به ذلّت و خواری می‌کشاند، همان‌گونه که ابلیس به سبب تکبّر خود، از مقام قرب الهی رانده شد.
2. پیروی از شیطان، عاقبتی جز آتش ندارد: خداوند به صراحت اعلام کرده که جهنم از ابلیس و پیروانش پر خواهد شد. این هشدار برای ماست که مراقب باشیم فریب وسوسه‌های شیطان را نخوریم و از راه راست منحرف نشویم.
3. رحمت و عدالت الهی: خداوند با اینکه ابلیس را راند، اما به انسان‌ها فرصت داد تا با ایمان و عمل صالح، راه نجات را برگزینند. این نشان‌دهنده عدالت و رحمت خداوند است که هیچ‌کس را بدون دلیل و بدون اتمام حجت مجازات نمی‌کند.
4. اهمیت اطاعت از خدا: این آیه ما را به اطاعت از فرمان‌های الهی دعوت می‌کند و هشدار می‌دهد که سرپیچی از اوامر خدا، انسان را به سرنوشت ابلیس دچار می‌کند؛ پس باید همیشه در برابر وسوسه‌های شیطان هوشیار باشیم و به خدا پناه ببریم.