سوره اعراف — آیه 91

معانی کلمات:

• الرَّجْفَةُ: زلزلهٔ شدید و لرزش سخت زمین.
• جَاثِمِينَ: جمع «جاثم»، به معنای افتادگان بر روی زانوها و صورت‌ها، بی‌جان و هلاک‌شده.

تفسیر آیه:

پس از آنکه قوم شعیب (علیه‌السلام) بر تکذیب و طغیان خود اصرار ورزیدند و عذاب الهی را به سخره گرفتند، سرانجام زلزله‌ای سخت و هولناک آنان را فراگرفت. زمین زیر پایشان به لرزه درآمد و چنان آنان را درهم کوبید که در خانه‌های خود بر روی زانوها و چهره‌هایشان افتادند و جان باختند. آنان در حالی که جسمشان بی‌جان و هامون بر زمین مانده بود، به صورت اجسادی خشکیده و بی‌حرکت درآمدند؛ به گونه‌ای که نه حرکتی در آنان بود و نه صدایی. این عذاب، نتیجهٔ مستقیم سرکشی، لجاجت و انکار حق بود و نشان داد که هیچ‌کس نمی‌تواند از ارادهٔ خداوند بگریزد.

فواید و پیام‌های آیه:

• عذاب الهی می‌تواند به ناگهانی‌ترین شکل ممکن (مانند زلزله) فرود آید؛ پس انسان نباید به مهلت الهی مغرور شود و خود را در امان ببیند.
• سرنوشت قوم شعیب عبرتی است برای همگان که عاقبت ظلم، تکذیب پیامبران و فساد در زمین، نابودی و خواری است.
• این آیه نشان می‌دهد که خداوند بر بندگان خود ستم نمی‌کند؛ بلکه آنان با اعمال خود، زمینهٔ هلاکت خویش را فراهم می‌سازند.
• ایمان و تقوا، انسان را از چنین عذاب‌هایی در امان نگه می‌دارد و رحمت الهی را به همراه می‌آورد؛ پس باید از سرنوشت بدکاران پند گرفت و به راه حق بازگشت.