Qiyoma surasi — Oyat 33

Kalimalarning ma'nosi:

• يَتَمَطَّى — kibr va g‘urur bilan o‘zini kerib, dabdaba bilan yurmoq, qomatini ro‘kak qilib, o‘ziga bino qo‘yib yurish. Bu so‘z asli "يَتَمَطَّطُ" bo‘lib, cho‘zilmoq, kerilmoq ma’nosidan olingan.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o‘sha kofirning holatini bayon qilmoqda: u Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) va Qur’onga iymon keltirmadi, namoz kabi farzlarni ado etmadi, balki Qur’onni yolg‘onga chiqardi va haqdan yuz o‘girdi. So‘ngra u o‘z oilasi, yaqinlari oldiga kibr-u havoyi bilan, o‘zini kerib, dabdaba bilan, odamlardan o‘zini yuqori tutib, maqtanchoqlik bilan borardi. Uning bu yurishi o‘ziga bino qo‘yish, kibr va takabburlik alomati edi. Alloh taolo uning bu qilmishlarini zikr qilib, oxiratda unga halokat va azob bo‘lishini ta’kidlaydi.

Foydalar:

1. Iymonsizlik va kibr insonni haqdan yuz o‘girishga, Allohning amrlarini tark etishga yetaklaydi. Kibr — iymonning ziddi bo‘lib, insonni halokatga olib boradi.
2. Mo‘min inson har qanday holatda ham kamtarin bo‘lishi, yurish-turishida ham Allohning nazoratini his qilishi lozim. Kibr bilan yurish — johiliyat odati bo‘lib, islom undan qaytaradi.
3. Inson o‘z oilasi oldida ham, boshqa odamlar orasida ham xushxulq, oddiy va kamtarin bo‘lishi — haqiqiy iymonning belgisidir. Alloh taolo kibrlilarni sevmaydi, ularni xor qiladi.
4. Bu oyat bizga saboq beradiki, insonning tashqi ko‘rinishi, yurish-turishi uning ichki dunyosining aksidir. Kimning qalbida iymon bo‘lsa, uning amallari ham, xatti-harakati ham go‘zal bo‘ladi.