سوره قیامه — آیه 5

معانی کلمات:

• یَفْجُرَ: فجور به معنای گناه و سرکشی و تجاوز از حدود الهی است.
• أَمَامَهُ: پیش روی او، یعنی آینده و روزهای باقیمانده از عمرش.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه دلیل انکار معاد از سوی انسان را بیان میکند و میفرماید: این انکار نه از روی نادانی یا شک و تردید است، بلکه انسان میخواهد راه را برای گناه و سرکشی در آینده باز کند. او نمیخواهد باور به روز قیامت و حسابرسی، مانع لذتهای حرام و هوسرانیهایش شود. به عبارت دیگر، انسان منکر معاد، با انکار روز رستاخیز میخواهد آزادانه و بدون هیچ ترس و واهمهای، در تمام طول عمر پیش روی خود به فجور و گناه ادامه دهد و هیچ بازدارندهای از کردار زشت خود نداشته باشد. او با این انکار، در حقیقت میخواهد پردهای بر چشمان دل خود بیفکند تا صدای وجدان و ندای فطرت را نشنود و به آرزوهای نفسانی خود جامه عمل بپوشاند. این آیه نشان میدهد که ریشه انکار قیامت، هوای نفس و میل به گناه است، نه دلایل عقلی یا شبهات علمی.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان باید بداند که انکار حقایق دینی، ریشهای در میل به آزادی بیقید و شرط و رهایی از قید و بندهای اخلاقی و شرعی دارد؛ بنابراین نباید فریب شبهات ظاهری منکران را بخورد.
• ایمان به روز قیامت، بزرگترین بازدارنده انسان از گناه و انحراف است و آرامش واقعی در سایه همین ایمان حاصل میشود.
• کسی که به فکر آینده و عاقبت خود است، هرگز خود را در برابر خداوند مسئول نمیداند و به فجور و گناه روی نمیآورد.
• این آیه هشداری است به انسان که مراقب باشد میل به گناه، او را به انکار حقایق وادار نکند و پردههای جهل و غفلت را بر دلش نیفکند.