Сураи Аль-Кияма — Оят 5

1. Маънои калимаҳои муҳим:

• بَلْ (бал): балки, не, ҳаргиз (барои рад кардани гуфтаи пеш аз он).
• يُرِيدُ (юриду): мехоҳад, ирода мекунад.
• الْإِنسَانُ (ал-инсон): одам, инсон — дар ин ҷо мурод кофир ва инкоркунандаи қиёмат аст.
• لِيَفْجُرَ (лияфҷура): то ки гуноҳ кунад, фисқу фуҷур варзад, аз ҳудуди Худо берун равад.
• أَمَامَهُ (амоамаҳу): дар пеши ӯ, дар ояндаи ӯ, дар рӯзҳои ояндаи умраш.

1. Тафсири оят:

Ин оят баъд аз он меояд, ки Худованди мутаъол дар бораи инкори қиёмат ва пурсиши инкоркунандагон сухан мегӯяд. Дар ин ҷо Аллоҳ таоло мефармояд, ки инсон на танҳо аз рӯи шубҳа ё ноогоҳӣ қиёматро инкор мекунад, балки сабаби аслӣ ин аст, ки ӯ мехоҳад дар гуноҳу фисқ идома диҳад ва озодона ба хоҳишҳои нафсонии худ равад. Ӯ намехоҳад ба қиёмат ва ҳисобу китоб бовар кунад, зеро ин бовар ӯро аз гуноҳ бозмедорад ва ӯ намехоҳад аз фуҷур даст кашад.

Инсон мехоҳад дар тамоми умри боқимондаи худ, дар рӯзҳои оянда, бе ҳеҷ монеъа ва боздорандае ба гуноҳ идома диҳад. Аз ин рӯ, ӯ қиёматро инкор мекунад ва бо тамасхур мепурсад: «Пас кай рӯзи қиёмат хоҳад буд?» — ва ин пурсиш аз рӯи инкор ва истиҳзо аст, на аз рӯи ҷустуҷӯи ҳақиқат.

Ҳамин тавр, ин оят нишон медиҳад, ки инкори қиёмат аксар вақт аз хоҳиши гуноҳ ва фуҷур сарчашма мегирад, на аз далелҳои ақлӣ. Инсон мехоҳад озод бошад ва ҳеҷ масъулияте надошта бошад, бинобар ин ба Қиёмат бовар намекунад.

1. Фоидаҳо ва дарсҳо:

• Ин оят ба мо мефаҳмонад, ки инкори қиёмат аксар вақт решааш дар хоҳиши гуноҳ аст, на дар камбуди далел. Пас ҳар касе, ки ба Қиёмат бовар мекунад, бояд аз гуноҳ парҳез кунад.
• Ислом дини ростқавлӣ ва покӣ аст; он инсонро аз фуҷур бозмедорад ва ба сӯи некӣ ҳидоят мекунад.
• Бовар ба рӯзи қиёмат ба инсон қувваи ирода медиҳад, ки дар зиндагӣ аз ҳудуди Худо берун наравад ва ба масъулияти худ огоҳ бошад.
• Қуръон бо суханони равшан ва таъсирбахш инсонро ба андеша водор мекунад, то дар бораи оқибати аъмоли худ фикр кунад ва ба сӯи Худо баргардад.
• Ин оят даъват мекунад, ки инсон ба ҷои баҳонаҳои беасос барои гуноҳ, роҳи тавба ва ислоҳро интихоб кунад, зеро Худо бахшанда ва меҳрубон аст.