سورت انفال — آیت 22

د کلمو معناګانې:

• الصُّمّ: هغه کسان چې غوږونه يې د حق له اورېدو بند شوي وي.
• البُكْم: هغه کسان چې ژبې يې د حق له ويلو او خبرو کولو بندې وي.
• لَا يَعْقِلُونَ: هغه کسان چې له عقل څخه په سمه توګه ګټه نه اخلي او د الله تعالی امر او نهي نه پوهېږي.

د آيت تفسير:

الله تعالی په دې آيت کې د هغو کسانو بدترين حالت بيانوي چې د حق منلو ته يې زړه نه ښه کاوه. فرمايي چې بېشکه د الله په نزد په ځمکه کې د تګ راتګ کوونکو مخلوقاتو کې تر ټولو بدتر هغه کسان دي چې غوږونه يې د حق له اورېدو بند وي، ژبې يې د حق له ويلو بندې وي، او عقلونه يې د الله تعالی د امر او نهي له پوهېدو بې برخې وي. دا هغه کسان دي چې د قرآن او رسالت د پيغام په اورېدو سره هم پرې نه پوهېږي، او د هدايت د لارې پر ځای د ګمراهۍ لاره غوره کوي. دوی ته د "دواب" (څارويو) نوم ورکړل شوی دی، ځکه چې دوی له خپلو عقلونو څخه دومره ګټه نه اخلي لکه څنګه چې څاروي له خپلو غوږونو او سترګو څخه ګټه اخلي، بلکه دوی له څارويو هم بدتر دي، ځکه چې څاروي د خپل فطرت له مخې عمل کوي، خو دا کسان د حق له پوهېدو سره سره يې ردوي.

فايدې:

• دا آيت موږ ته دا درس راکوي چې د انسان عزت او شان د هغه په عقل، پوهې او د حق په منلو کې دی، نه په ظاهري بڼه او مال کې.
• هغه څوک چې د الله تعالی د آيتونو او د رسول الله صلی الله عليه وسلم د لارښوونو په اورېدو سره يې له منلو ډډه کوي، د الله په نزد له حيواناتو هم بدتر ګڼل کېږي.
• دا آيت موږ ته د عقل د کارولو او د حق د منلو اهميت ښيي، او خبرداری راکوي چې له دې نعمت څخه په سمه توګه ګټه واخلو.
• مؤمن بايد تل د حق اورېدونکی، د حق ويلونکی او د الله په امرونو پوهېدونکی وي، تر څو د دې بدمرغه ډلې له شمېر څخه ونه ګڼل شي.