ซูเราะฮฺ อัล-อันฟาล — อายะฮฺ 22

คำอธิบายความหมายของคำศัพท์:

• الصُّمّ (อัศศุมม์) หมายถึง ผู้ที่หูหนวก คือไม่ได้ยินเสียงความจริง
• البُكْم (อัลบุกม์) หมายถึง ผู้ที่ใบ้ คือพูดไม่ได้ ไม่สามารถกล่าวความจริงได้
• لا يَعْقِلُونَ (ลาอะกิลูน) หมายถึง ผู้ที่ไม่มีสติปัญญาใคร่ครวญ ไม่ใช้เหตุผลในการทำความเข้าใจ

คำอธิบายความหมายของอายะฮ์:

อัลลอฮ์ตะอาลาทรงแจ้งให้ทราบว่า แท้จริงสิ่งมีชีวิตที่เลวร้ายที่สุด ณ ที่อัลลอฮ์นั้น คือบรรดาผู้ที่หูหนวกต่อความจริง พวกเขาไม่ได้ยินเสียงเรียกร้องของอัลลอฮ์ด้วยการรับฟังที่นำมาซึ่งการยอมรับและการปฏิบัติตาม และพวกเขาเป็นใบ้ ไม่สามารถพูดจาเผยแผ่ความจริงหรือตอบรับได้ และที่สำคัญที่สุด พวกเขาคือผู้ที่ไม่ใช้สติปัญญาในการใคร่ครวญถึงคำสั่งใช้และคำสั่งห้ามของอัลลอฮ์ พวกเขาจึงเปรียบเสมือนสัตว์เดรัจฉานที่เดินบนแผ่นดิน เพราะไม่ได้รับประโยชน์จากประสาทสัมผัสและสติปัญญาที่อัลลอฮ์ทรงประทานให้เลยแม้แต่น้อย

การที่อัลลอฮ์ทรงเปรียบเทียบพวกเขากับ "الدواب" (สัตว์ที่เดินบนแผ่นดิน) นั้น เป็นการชี้ให้เห็นถึงความต่ำต้อยของพวกเขา เนื่องจากพวกเขามีสติปัญญาแต่ไม่ใช้ให้เกิดประโยชน์ในการแสวงหาความจริง กลับปล่อยตัวให้จมอยู่กับความโง่เขลาและการปฏิเสธศรัทธา ซึ่งเลวร้ายยิ่งกว่าสัตว์เดรัจฉานเสียอีก เพราะสัตว์เดรัจฉานไม่มีสติปัญญาให้ต้องรับผิดชอบ แต่พวกเขากลับมีสติปัญญาแต่ไม่ยอมใช้

บทเรียนและคุณค่าที่ได้รับจากอายะฮ์:

1. ความสำคัญของการใช้สติปัญญา – อายะฮ์นี้สอนให้มนุษย์ตระหนักว่าสติปัญญาเป็นของประทานอันล้ำค่าจากอัลลอฮ์ ผู้ที่ไม่ใช้สติปัญญาในการพิจารณาความจริงจะตกอยู่ในสถานะที่เลวร้ายยิ่งกว่าสัตว์เดรัจฉาน
2. การรับฟังและการพูดเป็นความรับผิดชอบ – หูและลิ้นที่อัลลอฮ์ทรงประทานให้นั้น มีไว้เพื่อรับฟังความจริงและกล่าวคำสัตย์จริง ผู้ใดใช้ประสาทสัมผัสเหล่านี้ในทางที่ผิดหรือละเลยต่อความจริง ย่อมได้รับผลกรรมอันแสนสาหัส
3. ความเมตตาของอัลลอฮ์ต่อมนุษย์ – การที่อัลลอฮ์ทรงเตือนมนุษย์ถึงสถานะอันเลวร้ายนี้ แสดงให้เห็นถึงความรักและความเมตตาที่พระองค์มีต่อบ่าวของพระองค์ เพราะพระองค์ไม่ต้องการให้มนุษย์ตกอยู่ในสภาพเช่นนั้น จึงทรงตักเตือนไว้ล่วงหน้า
4. การใคร่ครวญเป็นหนทางสู่ศรัทธา – อายะฮ์นี้เชิญชวนให้มนุษย์ใช้เหตุผลและสติปัญญาในการพิจารณาหลักฐานต่าง ๆ รอบตัว ซึ่งจะนำไปสู่การศรัทธาและการปฏิบัติตามคำสั่งของอัลลอฮ์อย่างแท้จริง
5. ความแตกต่างระหว่างผู้ศรัทธากับผู้ปฏิเสธ – อายะฮ์นี้ทำให้ผู้ศรัทธามองเห็นคุณค่าของการศรัทธาและการใช้สติปัญญา ซึ่งเป็นความแตกต่างอย่างชัดเจนระหว่างผู้ที่อัลลอฮ์ทรงยกย่องกับผู้ที่พระองค์ทรงตำหนิ