Abese Suresi — Ayet 3

Kelime Anlamları:

• Mâ yudrîke: Seni ne bilgilendirir, sana ne bildirir? Yani "sen nereden bileceksin, senin bunu bilmen mümkün değil" anlamında bir ifadedir.
• Leallehu: Umulur ki o, belki o.
• Yezzekkâ: Arınır, temizlenir, günahlardan pak olur.

Tefsir:

Ey Resul! Sana ne bildirir, sen nereden bileceksin ki o gelen âmâ adam (İbn Ümmü Mektûm), belki de senden öğrenecekleriyle günahlarından arınacak, tertemiz bir hâle gelecekti. Onun sana yönelişi, kalbindeki kiri pası silecek, imanının parıltısını artıracaktı. Belki de o, senin sözlerinden öğüt alacak, kötülüklerden uzaklaşıp takvâ sahibi olacaktı.

Sen onu yüzüne karşı sert bir tavırla karşılayıp yüz çevirdin, hâlbuki o, hidayete en çok muhtaç olan, kalbi en çok yumuşamaya hazır bulunan biriydi. Allah Teâlâ, kullarının kalplerindeki gizli niyetleri bilir; kimin hidayete ereceğini, kimin yüz çevireceğini en iyi O bilir. Bu âyet, müminlere şu dersi verir: İnsanların dış görünüşlerine, makamlarına ve servetlerine aldanmayın; asıl değer, kalplerin Allah'a yönelişi ve günahlardan arınma isteğidir. Bir kul, günahkâr da olsa, tövbe edip arınmak için sana geliyorsa, ona en güzel şekilde karşılık ver. Belki de o, Allah katında, kendini beğenmiş zenginlerden daha değerlidir.

Bu ilâhî uyarı, kıyamete kadar bütün müminlere bir rehberdir: Kim olursa olsun, hidayete talip olan herkese kapını aç, güler yüz göster; çünkü sen bilmezsin ki hangi kalpte iman filizlenecek, hangi nefis arınıp tertemiz olacak. Rabbimiz, kullarının tövbesinden ve arınmasından hoşnut olur; O'nun rahmeti, kullarının günahlarından daha geniştir. Öyleyse ey mümin! Sen de Allah'ın bu güzel ahlâkını örnek al; insanları dış görünüşleriyle yargılama, belki de onların kalbinde senin görmediğin bir temizlik arzusu vardır. Unutma ki hidayet, Allah'ın elindedir; senin görevin sadece güzelce tebliğ etmek ve herkese eşit muamelede bulunmaktır.