سوره عبس — آیه 4

معانی کلمات:

• یَذَّکَّرُ: پند گیرد و متذکّر شود.
• الذِّکْرَىٰ: موعظه و پند.

تفسیر آیه:

این بخش از آیه در ادامه سخن خداوند درباره شخص نابینایی است که برای پرسیدن سؤالی نزد پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) آمده بود، اما پیامبر مشغول دعوت گروهی از اشراف قریش بود و به او توجه نکرد. خداوند در این آیه میفرماید: چه میدانی؟ شاید این شخص نابینا با پرسش خود پاک شود و رشد کند، یا پند گیرد و آن موعظهای که از تو میشنود برای او سودمند افتد و مایه هدایت و عبرت او گردد. پس نباید او را نادیده بگیری و به کسانی روی آوری که خود را بینیاز از هدایت میپندارند.

فواید و پیامهای آیه:

• ارزش انسان به قلب پاک و اشتیاق او به حق است، نه به جایگاه اجتماعی یا ثروتش؛ مؤمن باید تشنگان حقیقت را بر مستکبران خودبین مقدم دارد.
• پندپذیری و بهرهمندی از موعظه، نعمتی بزرگ است که خداوند به بندگان خالص خود عطا میکند؛ پس هر کس به دنبال هدایت باشد، خداوند او را بهرهمند میسازد.
• این آیه درس ادب و تواضع در برابر طالبان علم و دین میدهد و نشان میدهد که هیچکس را نباید به دلیل فقر یا ظاهر ناچیز تحقیر کرد؛ چه بسا آن که ساده و بیآلایش است، در پیشگاه خدا محبوبتر باشد.