Аль-Инфитар сүрөсү — Аят 6

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• مَا غَرَّكَ (маа ғаррака): «Эмне азгырды?», «эмне алдап, адаштырды?» деген мааниде. Бул жерде адамдын Раббисине каршы күнөө кылып, Анын буйруктарын аткарбай калышына себеп болгон надандык, текебердик жана дүйнөгө алдануу жөнүндө суроо.
• الْكَرِيمِ (аль-Карим): «Кереметтүү», «Жоомарт», «Берешен» деген мааниде. Аллах Тааланын ысымдарынын бири — Ал Өзүнүн жаралгандарына эсепсиз жакшылыктарды берүүчү, кечиримдүү жана берешен Зат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала адам баласына кайрылып: «Оо, адам! Сени Раббиңе каршы күнөө кылууга, Анын буйруктарын таштап, тыйгандарын аткарууга эмне азгырды?» — деп сурайт. Бул суроо айыптоо жана ойлонтуу максатында берилген. Аллах адамды жоктон бар кылган, денесин түз, мүчөлөрүн шайкеш кылып жараткан, ага эң сонун бейип берген. Ошондой болсо да, адам өзүн жараткан, эч нерсеге муктаж болбогон, берешен жана жоомарт Раббисине каршы чыгып, Анын айткандарын унутта калтырып, күнөөгө батат. Аллах ага жазаны тездетпей, мөөнөт берип, кечиктирип, жакшылык менен мамиле кылып жатат. Ушул берешендик, кең пейилдик адамды адаштырып, «эмне болсо да кечирет» деген жаңылыш ойго түртүп коёт. Чындыгында, Аллахтын кечиримдүүлүгү Ага каршы күнөө кылууга шылтоо эмес, тескерисинче, Ага ыраазы болуп, шүгүр кылып, Анын буйруктарын аткарууга чакырык болушу керек.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын берешендиги жана кечиримдүүлүгү бизди үмүтсүздүккө түртпөй, тескерисинче, Ага болгон сүйүүбүздү жана ыраазылыгыбызды арттырат. Ал бизге тоо-тоо жакшылыктарды берди, эми биз да Ага ыраазы болуп, жакшылык кылууга умтулабыз.
• Өзүбүздү суроо жана ой жүгүртүү: «Мени Раббиме каршы күнөө кылууга эмне түрттү?» деген суроо аркылуу өзүбүздү текшерип, каталарыбызды оңдоп, тообо кылууга жол ачабыз.
• Аллахтын жаратуучулугу жана камкордугу — биздин бардык мүчөлөрүбүздүн шайкеш, сулуу болушу, ден соолугубуз, акылыбыз — баары Аллахтын берешендигинин белгиси. Ушуну эстеп, Ага шүгүр кылуу — ыймандын жана жакшылыктын булагы.
• Ислам — бул коркутуу эмес, сүйүү жана ыраазылык дини. Аллах бизди кечиримдүүлүгү менен өзүнө тартат, бизди жок кылууну каалабайт, тескерисинче, тобо кылып, Ага кайтуубузду каалайт. Бул аят аркылуу ар бир адам Аллахтын мээримине ишенип, Ага жакындашууга умтулат.
• Кыямат күнүндө ар бир адам өзүнүн кылган иштери үчүн жооп берет. Бул аят бизди жоопкерчиликке чакырып, жакшылык кылууга, арамдан алыс болууга үндөйт. Ошону менен бирге, Аллахтын кечиримдүүлүгүнө үмүт кылып, тообо кылууга да чакырат.

Ошентип, бул аят аркылуу биз Аллахтын улуулугун, берешендигин жана адилеттигин таанып, Ага ыраазы болуп, жакшылык кылууга, күнөөлөрдөн алыс болууга умтулабыз. Ислам — бул адамды жакшылыкка, бакытка жана түбөлүк жашоого жеткирүүчү жол.