سوره اعلی — آیه 9

معانی کلمات:

• ذَکِّر: پند و اندرز بده، یادآوری کن.
• الذِّکریٰ: پند و اندرز، موعظه.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، به مردم پند و اندرز بده و آنان را با قرآن و وحی الهی به راه خیر و سعادت دعوت کن. این تذکّر و یادآوری را انجام بده، چه این پند و اندرز در آنان اثر کند و چه اثر نکند؛ زیرا وظیفهی تو رساندن پیام الهی است و هدایت و تأثیر آن به دست خداوند است. اما اگر بدانی یا امید داشته باشی که تذکّر در کسی اثر میکند و او را به راه راست هدایت مینماید، بیشتر بر این کار تأکید کن و تذکّر را مخصوص کسانی قرار بده که آمادگی پذیرش حق را دارند و از آن سودی میبرند. اما کسانی که با شنیدن پند و اندرز، جز سرکشی و لجاجت چیزی بر آنان افزوده نمیشود، خود را به زحمت نینداز و برای آنان رنج و مشقت نپذیر.

فواید و پیامهای آیه:

1. وظیفهی پیامبران و مبلغان دین، تنها رساندن پیام و تذکّر دادن است، نه اجبار مردم به پذیرش؛ بنابراین مأیوس نشدن از عدم تأثیر، نشانهی ایمان و توکل بر خداوند است.
2. دعوت به حق باید با حکمت و آگاهی باشد؛ یعنی انسان باید مخاطب خود را بشناسد و به اندازهای که ظرفیت و آمادگی دارد، تذکّر دهد.
3. این آیه مایهی آرامش و امیدواری برای همهی مبلغان اسلام است که اگر عدهای از سخن حق رویگردان شوند، نباید ناامید گردند؛ چرا که هدایت تنها به دست خداست و پاداش تلاش آنان نزد او محفوظ است.
4. محبت و دلسوزی پیامبر نسبت به امت خود را نشان میدهد که خداوند به او میفرماید: خود را به زحمت نینداز و غمگین مباش؛ تو وظیفهات را انجام دادهای و این بهترین راه جذب دلها به اسلام است.