Ат-Тауба сүресі — Аят 76

1. Сөздердің мағынасы:

• فَلَمَّا — қашан, сол уақытта.
• آتَاهُم — Ол (Аллаһ) оларға берді.
• مِّن فَضْلِهِ — Өзінің кеңшілігінен, рақымынан.
• بَخِلُوا بِهِ — оны сараңдықпен ұстап, беруден бас тартты.
• تَوَلَّوا — бет бұрды, жалтарды.
• وَّهُم مُّعْرِضُونَ — олар теріс айналып, назар аудармай кетті.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аяттарда Аллаһқа берік серт беріп, «Егер Аллаһ бізге Өз кеңшілігінен байлық берсе, әлбетте садақа береміз және ізгі амалдардан қалмаймыз» деп уәде еткен адамдар туралы баяндалады. Осы аятта Аллаһ олардың сол сертте тұрмағанын хабарлайды: қашан Аллаһ оларға Өз кеңшілігінен мол байлық берген кезде, олар берген уәделерін орындамай, сараңдық танытып, малдарынан Аллаһ жолына ешнәрсе шығармады. Олар тек садақа беруден ғана бас тартып қоймай, иманнан да, Аллаһқа мойынсұнудан да бет бұрып, теріс айналып кетті. Олардың бұл әрекеті кездейсоқ емес еді — олар бойындағы әдеттері бойынша әрдайым шындықтан жалтарып, бет бұрып жүретін адамдар болатын. Яғни, байлық олардың иманын сынап, шынайы ниеттерін ашты: олар малға қызығып, Аллаһқа берген сертін ұмытты.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһқа берілген сертті орындау — иманның шынайылығының белгісі. Сертте тұрмау — жүректің ауруы.
• Байлық — Аллаһтың сынағы. Ол адамның шүкіршіл не сараң екенін ашады.
• Сараңдық пен иманнан бет бұру бір-бірімен тығыз байланысты: малға деген құмарлық жүректі Аллаһтан алыстатады.
• Аллаһ жомарттық пен садақаны ұнатады, ал сараңдықты жек көреді. Садақа беру — иманның жемісі әрі Аллаһтың разылығына жетудің жолы.
• Адам өз уәдесінде тұрып, Аллаһ берген нығметке шүкір етсе, сол нығметтің берекесі артады. Ал сараңдық танытса, нығметтен айырылуы мүмкін.
• Бұл аят бізге әрдайым Аллаһқа деген сертте берік болуға, малды Аллаһ жолында жұмсауға және иманнан бет бұрмауға шақырады.