Sure Yûnus — Ayet 68

Kelime Anlamları:

• Sübhânehû: Allah'ı her türlü eksiklikten, noksanlıktan ve yakışıksız sıfatlardan tenzih ederim, O bundan münezzehtir.
• El-Ganiyy: Hiçbir şeye ihtiyacı olmayan, her şey O'na muhtaç olan.
• Sultân: Delil, kanıt, kesin bir hüccet ve yetki.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, müşriklerin O'na çocuk isnat etme gibi son derece çirkin ve yakışıksız sözlerini aktarmakta ve bu sözlere karşılık vermektedir. Müşrikler, "Allah çocuk edindi" diyerek meleklerin Allah'ın kızları olduğunu iddia ediyorlardı. Hristiyanlar da Hz. İsa'yı (a.s.) Allah'ın oğlu olarak nitelendiriyorlardı. İşte Yüce Allah, bu batıl inançlara karşı üç büyük cevap veriyor:

Birincisi: "Sübhânehû" yani Allah bu tür yakıştırmalardan tamamen münezzehtir, yücedir. O, çocuk edinmek gibi bir eksiklikten, bir ihtiyaçtan ve beşerî bir özellikten uzaktır. Çocuk sahibi olmak; bir eşe, bir nesle, bir devamlılığa ihtiyaç duymayı gerektirir. Oysa Allah bütün bunlardan yücedir.

İkincisi: "Huvel Ganiyy" yani O, her şeyden müstağnidir, hiçbir şeye muhtaç değildir. Çocuk edinmenin ardında yatan sebeplerden biri, insanın kendisinden sonra bir varis bırakma arzusu, yalnızlıktan kurtulma isteği veya yardımcı bir güce sahip olma düşüncesidir. Allah ise tüm bu ihtiyaçlardan uzaktır. O, ezelden ebede kadar her şeye gücü yeten, her şeyin sahibi ve yöneticisidir.

Üçüncüsü: "Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O'nundur." Yani tüm varlıklar, melekler dahil, O'nun mülküdür, O'nun kullarıdır. Bir kimse, mülkünde olan bir varlığı nasıl kendi çocuğu yapabilir? Her şey O'nun emrine boyun eğmişken, O'nun bir çocuğa ihtiyacı olması düşünülebilir mi?

Daha sonra Yüce Allah, müşriklere yönelerek şöyle buyuruyor: "Sizin bu iddianızı destekleyen hiçbir deliliniz yoktur." Yani bu sözünüz, tamamen asılsız bir iftiradır, hiçbir mantıklı temele dayanmamaktadır. Ne vahye dayanır, ne akla, ne de herhangi bir sağlam bilgiye. Siz sadece cahilce bir tahminle, Allah hakkında bilmediğiniz şeyleri söylüyorsunuz.

Bu âyet, bizlere çok önemli bir ders vermektedir: Allah hakkında konuşurken son derece dikkatli olmalıyız. O'nun zatı, sıfatları ve hükümleri hakkında ancak O'nun bildirdiği ve Peygamberinin (s.a.v.) haber verdiği şekilde konuşabiliriz. Kendi hevamıza, tahminlerimize ve kuruntularımıza dayanarak Allah'a bir şey isnat etmek, en büyük günahlardan biridir.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet, bizleri tevhid inancına, Allah'ı O'na yakışır şekilde tanımaya ve O'na karşı edeple davranmaya çağırıyor. Allah'ı (c.c.) bir çocuktan, bir eşten, her türlü noksanlıktan tenzih edelim. O, her türlü övgüye layık olan, her şeyden müstağni olan, tüm âlemlerin Rabbi olan yüce Allah'tır. O'nu sevelim, O'na ibadet edelim ve O'nun rızasını kazanmaya çalışalım. Çünkü O, bize şah damarımızdan daha yakındır ve dualarımızı işitendir.