Sure Yûsuf — Ayet 53

Kelime Anlamları:

• Mâ überriü: Kendimi temize çıkarmıyorum, aklamıyorum.
• Emmâretün bi’s-sû: Kötülüğü çokça emreden, sürekli kötülüğe çağıran.
• İllâ mâ rahime Rabbî: Rabbimin merhamet ettiği kimseler hariç.
• Ğafûr: Çok bağışlayan.
• Rahîm: Çok merhamet eden.

Tefsir:

Hazret-i Yusuf’un (a.s.) masumiyeti ortaya çıkınca, Mısır Azizi’nin hanımı gerçeği itiraf etmek zorunda kaldı. O, bu itirafında yalnızca Yusuf’u (a.s.) aklamakla kalmadı; aynı zamanda kendi nefsini de temize çıkarmaya kalkışmadı. Bu sözleriyle insanlığa çok önemli bir ders verdi: “Ben kendimi temize çıkarmıyorum.” Çünkü nefsin hilesi, insanı yanıltması ve kötülüğü süsleyip güzel göstermesi çok büyüktür. İnsan, kendi nefsini övmekte ve onu aklamakta çoğu zaman yanılır.

Sonra bu gerçeği genel bir ilke olarak dile getirdi: “Şüphesiz nefis, kötülüğü çokça emreder.” Yani insanın içindeki arzu ve istekler, onu sürekli olarak günaha, yasaklara ve nefsani zevklere çağırır. Bu, insanın yaratılışındaki bir gerçektir. Ancak bu kötülüğe çağıran nefis, herkes için aynı derecede etkili değildir. İşte bu noktada istisnayı dile getirdi: “Ancak Rabbimin merhamet ettiği kimseler hariç.” Yani Allah’ın rahmetiyle koruduğu, nefsinin şerrinden muhafaza ettiği kullar vardır ki, onlar bu kötü çağrılara kulak vermezler. Bu, Allah’ın bir lütfu ve korumasıdır.

Bu itiraf, aynı zamanda bir tevbe ve yakarıştır. Kadın, günahını itiraf edip Allah’ın rahmetine sığınarak şöyle der: “Şüphesiz Rabbim çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.” Yani O, günahları bağışlar, tevbe eden kullarını affeder ve onlara merhametle muamele eder. Bu sözler, ümitsizliğe kapılmamak gerektiğini, ne kadar büyük günah işlenirse işlensin, samimi bir tevbe ile Allah’ın rahmetine sığınılabileceğini gösterir.

Bu kıssadan alacağımız büyük dersler vardır: İnsan, nefsini asla masum görmemeli, kendini beğenip kibirlenmemelidir. Nefsin kötülüğe çağıran yönünü bilmeli ve ondan Allah’a sığınmalıdır. Aynı zamanda günah işleyen bir kimse, Allah’ın rahmetinden ümit kesmemeli; tevbe edip O’na yönelmelidir. Çünkü Allah, tevbe edenleri bağışlar ve onlara merhamet eder. Bu, müminler için hem bir uyarı hem de bir müjdedir.