Аль-Хиджр сүрөсү — Аят 15

1. Сөздөрдүн мааниси:

• سُكِّرَتْ — бул сөз «سَكَرَ» тамырынан алынган болуп, «тосулду», «жабылды», «көрбөй калды» деген маанилерди билдирет. Кээ бир илимпоздор аны «мас болгондой эле бүдөмүктөнүп, айкын көрбөй калды» деп да түшүндүрүшкөн.
• مَّسْحُورُونَ — «силкиленгендер», «сыйкырлангандар» дегенди билдирет. Бул жерде «акылыбызга сыйкыр таасир этти» деген мааниде колдонулган.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын кайрал бербес, текебер маанайын ачып берет. Эгерде Биз аларга асмандан эшик ачып, алар ошол эшиктен өйдө көтөрүлүп, асмандагы Аллахтын кудурет-кереметтерин, периштелерди жана башка укмуштуу жаратууларын өз көздөрү менен көрсө да, алар баары бир ыйман келтиришмек эмес. Тескерисинче, алар дагы эле өздөрүнүн каапырлыгын улантып: «Биздин көздөрүбүз тосулуп, айкын көрбөй калды. Жок, бизге сыйкыр жасалды, биз сыйкырланган адамдарбыз» деп айтышмак. Башкача айтканда, алар эч качан чындыкты моюнга албай, көргөн далилдерин да сыйкырга жоруп, Мухаммад пайгамбарды (ага Аллахтын саламы болсун) «бизди сыйкырлады» деп айыпташмак.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят ыйман көңүлдөн, жүрөктөн келерин көрсөтөт. Кимдин жүрөгү ачык болсо, ал эң кичине белгиден эле чындыкты тааныйт. Ал эми жүрөгү тосулган, текебер адамдарга миң далил көрсөтсөң да пайда бербейт.
• Аллах Таала адамдарга чексиз мүмкүнчүлүктөрдү жана белгилерди көрсөтүүгө кудуреттүү. Бирок адам өзү каалаганда гана ыйманга жетет. Ыйман — мажбурлоо эмес, Аллахтын берген жол көрсөтүүсү жана адамдын өз каалоосу менен кабыл алуусу.
• Каапырлардын далилдерди четке кагып, ар дайым шылтоо издегени адамзат тарыхында кайталанып келген. Бул аят бизге чындыкты кабыл алууда текеберликтен алыс болууну, акылдуулук менен ой жүгүртүүнү үйрөтөт.
• Ислам дини акылга жана далилге чакырат. Ал эч качан сыйкырга же адашууга негизделбейт. Пайгамбарлардын келтирген далилдери ачык-айкын болгон, бирок аларды кабыл албагандар өздөрүнүн наадандыгынан жана текеберлигинен улам четке кагышкан.
• Бул аят ошондой эле бизге Аллахтын аяттарын терең ойлонуп, жүрөгүбүздү ачык кармоого чакырат. Ыйман — бул Аллахтын берген улуу нээмат, аны баалоо керек.