Hijr surasi — Oyat 59

Kalima ma'nolari:

• آلَ لُوطٍ — Lut alayhissalomning oilasi va unga iymon keltirgan kishilar.
• لَمُنَجُّوهُمْ — albatta ularni qutqaruvchimiz, najot beruvchimiz.
• أَجْمَعِينَ — ularning barchasini, hech birini qoldirmasdan.

Tafsir:

Bu oyatda Lut qavmining halokati haqida gap ketmoqda. Farishtalar Ibrohim alayhissalomga kelib, Lut qavmini halok qilish uchun yuborilganliklarini bildirganlarida, istisno tariqasida Lut alayhissalomning oilasi va unga iymon keltirgan kishilar bu halokatdan mustasno ekanliklarini aytdilar. Ya'ni, azob faqat gunohkor va jinoyatchi qavmga tushadi, ammo Lut alayhissalom va uning iymonli oila a'zolari butunlay qutqariladilar. Ular orasida Lutning xotini ham bor edi, lekin u iymon keltirmaganligi uchun azobda qoladiganlardan bo'ldi. Bu yerda "آلَ لُوطٍ" deganda Lutga ergashgan, uning da'vatini qabul qilgan va Allohga iymon keltirgan kishilar nazarda tutiladi. Alloh taolo ularning barchasini, hech birini qoldirmasdan, azobdan saqlashini va'da qilmoqda. Bu — Allohning o'z payg'ambariga va unga ergashgan mo'minlarga bo'lgan rahmati va himoyasidir.

Foydalar:

1. Alloh taolo o'z payg'ambarlarini va ularga ergashgan mo'minlarni har doim himoya qiladi va ularni halokatdan saqlaydi. Bu mo'minlarga katta tasalli va ishonch bag'ishlaydi.
2. Gunohkor qavmning azobi muqarrar bo'lsa ham, Allohning rahmati iymon keltirganlarni o'z ichiga oladi. Demak, iymon — najotning kalitidir.
3. Payg'ambar oilasida bo'lishning o'zi kifoya qilmaydi, balki haqiqiy iymon va solih amal kerak. Lutning xotini payg'ambar xotini bo'lishiga qaramay, iymonsizligi tufayli halokatga uchradi.
4. Allohning va'dasi haqdir — U mo'minlarni qutqarishni va'da qilgan bo'lsa, albatta bajaradi. Bu mo'minlarning qalbini mustahkamlaydi va ularni sabr-qanoatga chorlaydi.
5. Bu oyatda gunoh va jinoyat jamiyatni halokatga yetaklashi, iymon va solihlik esa najot keltirishi haqida ogohlantirish bor. Har bir inson o'z hayotini shu mezonlar asosida tekshirishi lozim.