سوره اسراء — آیه 38

معانی کلمات:

• سَیِّئُهُ: بدیها و زشتیهای آن.
• مَکْرُوهًا: ناپسندیده و مورد تنفر.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان مجموعهای از اوامر و نواهی مهم در آیات پیشین — مانند نهی از شرک، احسان به والدین، رعایت حقوق خویشاوندان و فقرا، نهی از اسراف و تبذیر، نهی از کشتن فرزندان از ترس فقر، نهی از نزدیک شدن به زنا، نهی از قتل نفس محترم، نهی از تصرف در مال یتیم، وفای به عهد و پیمان، و رعایت عدالت در گفتار و کردار — در این آیه میفرماید: تمام این کارهای زشت و ناپسندی که از آنها نهی شد، در نزد پروردگار تو بسیار منفور و ناپسند است و خداوند هرگز به آنها رضایت نمیدهد. بلکه او آنها را زشت و قبیح میشمارد و مرتکب آن را مورد خشم و غضب خود قرار میدهد. این جمله تأکیدی بر اهمیت و جدیت این احکام است و نشان میدهد که این دستورات صرفاً توصیههای اخلاقی نیستند، بلکه تکالیف الزامی و قطعی از جانب پروردگار هستند.

فواید و پیامهای آیه:

• آگاهی از اینکه خداوند برخی اعمال را زشت و منفور میشمارد، سبب میشود مؤمن از انجام آنها پرهیز کند و در مسیر رضایت پروردگار گام بردارد.
• این آیه نشان میدهد که دین اسلام برنامهای جامع برای سعادت بشر است؛ چرا که هم به عبادات و حقوق خداوند پرداخته و هم به اخلاق فردی و اجتماعی و حقوق بندگان.
• شناخت محبوبها و منفورهای الهی، انسان را در مسیر زندگی هدفمند و روشن قرار میدهد و او را از سردرگمی و پشیمانی نجات میدهد.
• این آیه انگیزهای قوی برای ترک گناهان ایجاد میکند، زیرا مؤمن میداند که این اعمال نه تنها سودی برای او ندارند، بلکه موجب خشم پروردگار مهربان میشوند.