سوره مریم — آیه 20

معانی کلمات:

• أَنَّى: از کجا، چگونه.
• غُلَام: پسر، فرزند پسر.
• یَمْسَسْنِی: به من دست زده باشد، با من تماس داشته باشد (کنایه از رابطه زناشویی).
• بَغِیّ: زن زناکار، بدکاره.

تفسیر آیه:

حضرت مریم (سلامالله علیها) در پاسخ به فرشته که بشارت تولد فرزندی پاک و پرهیزگار را به او داد، با شگفتی و تعجب گفت: «چگونه ممکن است برای من پسری به دنیا بیاید، در حالی که هیچ بشری با من تماس نداشته و رابطه زناشویی با کسی نداشتهام و من نیز زن بدکارهای نبودهام که از راه زنا صاحب فرزند شوم؟»

او با این سخن، نه انکار قدرت خداوند را داشت و نه شک در وعده الهی، بلکه میخواست بفهمد این امر چگونه محقق خواهد شد، زیرا طبق سنت طبیعی، تولد فرزند یا از راه ازدواج و رابطه حلال است یا از راه زنا و رابطه حرام، و هیچکدام از این دو راه برای او وجود نداشت. او پاکدامن بود و هرگز به حرام آلوده نشده بود، و همسر و شوهری نیز نداشت که از او فرزندی متولد شود.

این تعجب از سر ناآگاهی به قدرت خداوند نبود، بلکه اظهار شگفتی از یک امر خارقالعاده بود که خارج از جریان عادی و طبیعی زندگی است. او میدانست که خداوند قادر بر هر کاری است، اما میخواست کیفیت این اتفاق شگفتانگیز را بداند.

فواید و پیامهای آیه:

1. پاکدامنی و عفت، ارزشی والاست: حضرت مریم (ع) در اوج پاکی و عفت بود و این آیه نشان میدهد که خداوند بندگان پاکدامن خود را عزت میبخشد و آنها را الگوی بشریت قرار میدهد.
2. قدرت بیپایان خداوند: این آیه یادآور میشود که خداوند قادر است بدون اسباب و علل طبیعی، اراده خود را محقق کند. او خالق همه چیز است و برای او هیچ چیز غیرممکن نیست.
3. ایمان و تسلیم در برابر اراده الهی: با اینکه حضرت مریم (ع) از چگونگی این امر شگفتزده شد، اما در نهایت تسلیم فرمان خداوند شد و این درس بزرگی است که مؤمن باید در برابر اراده الهی تسلیم باشد، حتی اگر درک آن برایش دشوار باشد.
4. اهمیت پاکدامنی در جامعه: این آیه به مسلمانان میآموزد که عفت و پاکدامنی، چه برای زنان و چه برای مردان، از ارزشهای بنیادین اسلام است و انسانهای پاکدامن در نزد خداوند از جایگاه رفیعی برخوردارند.