Maryam surasi — Oyat 68

Kalimalarning ma'nolari:

• لَنَحْشُرَنَّهُمْ – ularni, ya'ni qiyomatni inkor etuvchi kofirlarni, albatta, to'playmiz va qabrlaridan chiqaramiz.
• وَالشَّيَاطِينَ – ularni yo'ldan ozdirgan shaytonlar bilan birga.
• لَنُحْضِرَنَّهُمْ – ularni, albatta, hozir qilamiz, keltiramiz.
• حَوْلَ جَهَنَّمَ – do'zaxning atrofiga.
• جِثِيًّا – tizzalari ustiga cho'kkan, qo'rquv va xo'rlikdan tizza bilan turgan holatda.

Tafsir:

Qiyomat kunini va qayta tirilishni inkor etuvchi kofirlar haqida Alloh taolo o'zining aziz Payg'ambari Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) nomi bilan qasamyod qilib, ularni, albatta, qabrlaridan tiriltirib chiqarishini va'da qilmoqda. Ular o'sha kuni o'zlarini yo'ldan ozdirgan shaytonlari bilan birga to'planadilar – har bir kofir o'z shaytoni bilan birga bo'ladi. So'ngra ularning barchasi do'zax atrofiga keltiriladi va u yerga yetib borgach, dahshatli qo'rquv va xo'rlikdan tizzalari ustiga cho'kkan holatda bo'ladilar. Ular o'sha holatda na turishga, na qochishga qodir bo'lmaydilar. Bu holat – qo'rquv va xorlikning eng og'ir ko'rinishidir; xuddi asir va mahbuslarning qo'rquvdan tizza bilan o'tirishi kabi. Bu ularning dunyoda Allohning oyatlarini inkor etganliklari va Payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqarganliklari uchun bo'lgan jazodir.

Foydalar:

1. Alloh taoloning qasamyodi – qiyomat kuni, albatta, haq ekanligiga va hech kim undan qochib qutula olmasligiga dalildir. Bu mo'minlarga taskin beradi va ularning iymonini mustahkamlaydi.
2. Kofirlar o'z shaytonlari bilan birga to'planishi – ularning dunyoda shaytonga ergashganliklarining oqibati ekanini ko'rsatadi. Bu esa insonni shaytonning vasvasalaridan ogoh bo'lishga undaydi.
3. Do'zax atrofida tizzalar ustida cho'kkan holatda bo'lish – bu holatning dahshatliligi insonni gunohlardan tiyilishga va Allohga tavba qilishga chorlaydi.
4. Ushbu oyat mo'minlarga qiyomat kuni Allohning oldida xo'r va xor bo'lishdan saqlanish uchun dunyoda Allohga itoat etish va Uning amrlariga amal qilish zarurligini eslatadi.