સૂરા અલ-બકરા — આયત 130

શબ્દોની સમજૂતી:

• يَرْغَبُ عَن: અભિમુખ થવું, રુચિ લેવી — અહીં "અનિચ્છા દર્શાવવી, પીઠ ફેરવવી, છોડી દેવું" એ અર્થમાં છે.
• مِّلَّةِ: ધર્મ, શરીઅત, જીવન-પદ્ધતિ.
• سَفِهَ نَفْسَهُ: પોતાના આત્માને મૂર્ખ બનાવ્યું, પોતાને નુકસાન પહોંચાવ્યું, પોતાને અપમાનિત કર્યું.
• اصْطَفَيْنَاهُ: અમે તેમને પસંદ કર્યા, ચૂંટ્યા, નિયુક્ત કર્યા.
• الصَّالِحِينَ: સદાચારી લોકો, નેક લોકો.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં ફરમાવે છે કે ઇબ્રાહીમ (અલૈહિસ્સલામ)ના ધર્મ — જે ઇસ્લામ છે — તરફથી મોઢું ફેરવે અને તેને છોડી દે એવું કોઈ કરતું નથી, સિવાય કે તે પોતે જ મૂર્ખાઈ કરીને પોતાના આત્માને નુકસાન પહોંચાવનારો અને પોતાને અપમાનિત કરનારો હોય. કારણ કે સાચો ધર્મ છોડીને ખોટા માર્ગે જવું એ સૌથી મોટી મૂર્ખાઈ અને પોતાના હિતનો નાશ છે.

પછી અલ્લાહ તઆલા ઇબ્રાહીમ (અલૈહિસ્સલામ)ની શાન બયાન કરતાં ફરમાવે છે કે અમે તેમને દુનિયામાં પસંદ કર્યા — એટલે કે નબી અને રસૂલ બનાવ્યા, અને તેમને ખલીલ (અલ્લાહના ખાસ મિત્ર)નો દરજ્જો આપ્યો. અને નિશ્ચિતપણે તે આખિરતમાં પણ સદાચારી લોકોમાંથી હશે — એટલે કે તે ઉચ્ચતમ દરજ્જા પામનારા, અલ્લાહના આજ્ઞાપાલક અને નેક બંદાઓની સાથે જન્નતમાં રહેશે.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. ઇસ્લામ એ ઇબ્રાહીમ (અલૈહિસ્સલામ)નો ધર્મ છે — આ ધર્મ કોઈ નવો નથી, પરંતુ સૌથી પ્રાચીન અને શુદ્ધ તૌહીદ (એકેશ્વરવાદ)નો ધર્મ છે. જે તેને છોડે છે તે ખરેખર પોતાનું જ નુકસાન કરે છે.
2. સાચા માર્ગથી ભટકવું એ મૂર્ખાઈ છે — જે વ્યક્તિ હક (સત્ય) છોડીને બાતિલ (અસત્ય) તરફ જાય છે, તે પોતાના આત્માને અપમાનિત કરે છે અને પોતાનું ભવિષ્ય બગાડે છે.
3. અલ્લાહ તઆલા પોતાના પસંદ કરેલા બંદાઓને ઉચ્ચ દરજ્જો આપે છે — ઇબ્રાહીમ (અલૈહિસ્સલામ)ને દુનિયામાં નબી અને ખલીલ બનાવવાનું સન્માન મળ્યું, અને આખિરતમાં પણ તે ઉચ્ચ દરજ્જા પામનારા સદાચારી લોકોમાંથી હશે. આથી ખબર પડે છે કે અલ્લાહની આજ્ઞાપાલન કરનારા લોકો માટે દુનિયા અને આખિરત — બંનેમાં સફળતા છે.
4. ઇસ્લામ તરફ આમંત્રણ — આ આયત વાચકને વિચારવા પ્રેરે છે કે જ્યારે ઇબ્રાહીમ (અલૈહિસ્સલામ) જેવા મહાન નબીનો ધર્મ ઇસ્લામ છે, તો આપણે પણ તેને અપનાવીને અલ્લાહની પસંદગી પામનારા બન