سوره طہ — آيت 116

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• وَإِذْ: ۽ ياد ڪر (اهو وقت).
• لِلْمَلَائِكَةِ: ملائڪن کي.
• اسْجُدُوا: سجدو ڪريو.
• لِآدَمَ: آدم عليه السلام لاءِ.
• فَسَجَدُوا: پوءِ سجدو ڪيائون.
• إِلَّا: سواءِ، مگر.
• إِبْلِيسَ: ابليس.
• أَبَىٰ: انڪار ڪيائين، نٿي مڃيائين.

2) آيت جي تفسير:

اي نبي! ياد ڪر اهو وقت جڏهن اسان ملائڪن کي حڪم ڏنو ته آدم عليه السلام کي سجدو ڪريو، اهو سجدو عبادت وارو نه هو، پر آدم عليه السلام جي عزت ۽ احترام وارو هو. ملائڪن سڀني حڪم مڃيو ۽ سجدو ڪيائون، پر ابليس سجدو نه ڪيو. هو انڪار ڪندي چيو ته مان نه سجدو ڪندس. ابليس ملائڪن سان گڏ هو، پر ملائڪن مان نه هو. هن وڏائي ۽ غرور سبب الله جي حڪم کي رد ڪري ڇڏيو ۽ سجدو ڪرڻ کان انڪار ڪيائين.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جي حڪم کي فوراً مڃڻ ۽ ان ۾ دير نه ڪرڻ گهرجي، جيئن ملائڪن ڪيو.
• وڏائي ۽ غرور انسان کي الله جي حڪم کان منهن موڙڻ ۽ انڪار ڪرڻ تي مجبور ڪري ٿو، جيئن ابليس سان ٿيو.
• الله جي حڪم اڳيان پنهنجي راءِ ۽ عقل کي ترجيح نه ڏيڻ گهرجي.
• نيڪ ۽ فرمانبردار مخلوق جي صحبت ۾ رهڻ به چڱائي آهي، پر صحبت ئي ڪافي ناهي، عمل ۽ اطاعت ضروري آهي، ڇاڪاڻ ته ابليس ملائڪن سان گڏ هو پر انهن جهڙو عمل نه ڪيائين.
• الله جي حڪم جي نافرماني ۽ انڪار انسان کي ذليل ۽ رسوا ڪري ٿو.
• اسلام ۾ سجدو صرف الله لاءِ آهي، آدم عليه السلام جو سجدو احترام وارو هو، نه عبادت وارو، اهو فرق سمجهڻ ضروري آهي.
• قرآن مجيد ۾ گذريل واقعن جو ذڪر اسان کي نصيحت ۽ عبرت حاصل ڪرڻ لاءِ آهي، ته جيئن اسان ابليس جي رستي کان بچي سگهون ۽ الله جي فرمانبردار بڻجون.