سوره مؤمنون — آيت 114

1) لفظن جي معنيٰ:

• لَّبِثْتُمْ: اوھان رھيا، اوھان ٽڪي رھيا.
• قَلِيلًا: ٿورو، گھٽ.
• لَّوْ أَنَّكُمْ: جيڪڏھن اوھين.
• تَعْلَمُونَ: ڄاڻو ٿا، علم رکو ٿا.

2) تفسير:

الله تعاليٰ قيامت جي ڏينهن دوزخين کي فرمايندو ته اوھين دنيا ۾ رھڻ جي لحاظ کان رڳو ٿورو ئي وقت رھيا آھيو. يعني دنيا جي زندگي، جيتوڻيڪ اوھان کي ڊگھي لڳي، پر آخرت جي ھميشه واري زندگي جي مقابلي ۾ اھا ھڪدم گذرندڙ ۽ بيحد مختصر آھي. جيڪڏھن اوھين اھا ڳالھ ڄاڻي وٺو ھا ته دنيا ۾ اوھان جو ترسڻ ڪيترو ٿورو آھي ۽ ان کان پوءِ آخرت جي زندگي ڪيتري ڊگھي ۽ ھميشه واري آھي، ته اوھين دنيا ۾ الله جي فرمانبرداري ۽ نيڪ عملن تي صبر ڪري وڃو ھا ۽ ان ٿوري وقت کي ضايع نه ڪريو ھا. پر اوھان کي ان حقيقت جو صحيح علم نه ھو، ان ڪري اوھان غفلت ۾ رھيا ۽ آخرت کي وساري ويٺا. ھن آيت ۾ الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته دنيا جو عرصو ڪيترو ئي ڊگھو ڇو نه لڳي، اھو آخرت جي بي پناهه ۽ لامحدود زندگي جي اڳيان نهايت ئي مختصر آھي، ان ڪري عقل وارن کي گھرجي ته ھن ٿوري وقت کي الله جي رضا ۽ نيڪ عملن ۾ گذاري، ته جيئن آخرت ۾ ڪاميابي حاصل ٿئي.

3) فائدا ۽ سبق:

• دنيا جي زندگي آخرت جي مقابلي ۾ بيحد مختصر آھي، ان ڪري ان کي ھميشه واري زندگي سمجهي غفلت ۾ نه گذارڻ گھرجي.
• دنيا ۾ الله جي فرمانبرداري ۽ نيڪ عملن تي صبر ڪرڻ سان آخرت ۾ وڏي ڪاميابي ۽ جنت ملندي.
• علم ۽ ڄاڻ انسان کي سڌي رستي تي ھلڻ ۾ مدد ڏئي ٿو؛ جيڪو آخرت جي حقيقت کي سمجهي ٿو، سو دنيا جي عارضي لذتن ۾ نه ٻڏندو آھي.
• الله تعاليٰ جو انصاف ۽ حڪمت ظاھر آھي ته ھو بندن کي اھڙيون حقيقتون ٻڌائي ٿو، جن تي غور ڪرڻ سان انسان پنھنجي آخرت سنوارڻ جي ڪوشش ڪري.
• ھن آيت مان اھو سبق ملي ٿو ته اسان کي گھرجي ته وقت جي قدر ڪريون ۽ ان کي نيڪ ڪمن، عبادت ۽ الله جي ياد ۾ گذاريون، ڇاڪاڻ ته اھو ئي اسان جي آخرت جي ڪاميابي جو رستو آھي.