سوره مؤمنون — آیه 3

معانی کلمات:

• اللَّغْوِ: هر گفتار یا کرداری که بیهوده، بیفایده و بدون ارزش باشد؛ همچنین شامل سخنان باطل، لهو و بازی، و هر آنچه که انسان را از یاد خدا و امور مفید بازدارد، میشود.
• مُعْرِضُونَ: رویگردانان؛ کسانی که با اراده و اختیار خود، از چیزی دوری میکنند و به آن توجه نمیکنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه توصیف مؤمنان راستین، یکی دیگر از ویژگیهای برجسته آنان را بیان میکند: «و کسانی که از لغو و بیهودگی رویگردانند». منظور از «لغو» تمام سخنان پوچ و بیارزش، اعمال بیهوده، لهو و لعب، و هر گفتار یا کرداری است که در شرع مقدس اسلام، زیبایی و ارزشی ندارد و انسان را از مسیر حق و خیر منحرف میسازد.

مؤمنان حقیقی، اهل بیهودگی نیستند؛ آنان وقت و عمر گرانبهای خود را صرف کارهای باطل و بیفایده نمیکنند. آنان از مجالس لهو و لعب، سخنان بیهوده و لغو، و هر عملی که خیر و برکتی در آن نباشد، بهطور کامل اعراض کرده و روی برمیگردانند. این رویگردانی نه از روی جهل یا ترس، بلکه از روی بصیرت و آگاهی است؛ زیرا آنان میدانند که عمر امانتی الهی است و باید در راه رضای خدا و سعادت اخروی صرف شود. آنان به جای پرداختن به امور بیهوده، به ذکر خدا، تفکر در آیات الهی، و انجام اعمال صالح مشغولاند.

فواید و پیامهای آیه:

1. ارزش وقت و عمر: این آیه به ما میآموزد که وقت و عمر، گرانبهاترین سرمایههای زندگی هستند و نباید آنها را در امور بیهوده و بیفایده تلف کنیم. مؤمن واقعی، لحظههای زندگی خود را برای رسیدن به کمال و قرب الهی غنیمت میشمارد.
2. پرهیز از آلودگیهای اجتماعی: رویگردانی از لغو، نشانه پاکی روح و سلامت فکر است. جامعهای که افراد آن از بیهودگی دوری کنند، جامعهای پویا، پیشرفته و اخلاقمدار خواهد بود.
3. نشانه ایمان راستین: این ویژگی، یکی از معیارهای سنجش ایمان است. کسی که دل به لغو و بیهودگی ببندد، در ایمان خود سست است؛ اما مؤمن واقعی، با اعراض از بیهودگی، عزم خود را برای عبادت و بندگی خالصانه خداوند محکم میسازد.
4. زمینهساز آرامش روحی: دوری از لغو و بیهودگی، آرامش روحی و روانی به انسان میبخشد و او را از پریشانی و اضطراب نجات میدهد؛ زیرا دل مشغولی به امور پوچ، جز خستگی و حسرت، ثمرهای ندارد.
5. توجه به امور مفید و سازنده: این آیه ما را تشویق میکند که وقت خود را به کارهای مفید، علمی، عبادی و خدمت به خلق اختصاص دهیم و از هر آنچه که به رشد فردی و اجتماعی ما کمک نمیکند، دوری کنیم.