سوره مؤمنون — آيت 3

1) لفظن جي معنيٰ:

• اللَّغْوِ: اهو سڀ ڪجهه جيڪو شرع ۾ بيڪار، باطل ۽ اجايو هجي، يعني اهڙا قول ۽ فعل جن ۾ نه دنيا جو فائدو آهي ۽ نه آخرت جو، ۽ جن ۾ گناهه يا معصيت هجي.
• مُعْرِضُونَ: مُنهن موڙيندڙ، پاسو ڪندڙ، يعني اهڙين بيڪار ڳالهين ۽ ڪمن کان پاڻ کي پري رکندڙ.

2) تفسير:

الله تعاليٰ مؤمنن جي ساراهه ۾ ٻڌائي ٿو ته اهي اهڙا ماڻهو آهن جيڪي هر ان شيءِ کان مُنهن موڙيندا آهن جيڪا شرع جي نظر ۾ سٺي ۽ سهڻي نه هجي. لغو ۾ اهي سڀ ڳالهيون ۽ ڪم شامل آهن جن ۾ نه ڪو ديني فائدو آهي ۽ نه دنياوي ڪا ڀلائي، بلڪه اهي باطل، بيڪار ۽ اجايا هوندا آهن، يا انهن ۾ الله جي نافرماني ۽ معصيت هوندي آهي. مؤمن اهڙين ڳالهين کان پاسو ڪري ٿو، نه ٻڌي ٿو، نه ڏسي ٿو ۽ نه انهن ۾ حصو وٺي ٿو. اهو ئي مؤمن جي سڃاڻپ آهي ته هو پنهنجي وقت، پنهنجي زبان ۽ پنهنجي عمل کي انهن شين ۾ صرف نه ڪري جيڪي بيڪار ۽ اجايون هجن، بلڪه پنهنجي زندگي کي سٺن ۽ ڪارآمد ڪمن ۾ گذاري.

3) فائدا ۽ سبق:

• مؤمن جو معيار صرف عبادت ۽ نماز تائين محدود ناهي، بلڪه اهو به آهي ته هو بيڪار ۽ اجاين ڳالهين کان پاسو ڪري.
• بيڪار ڳالهيون ۽ اجايا ڪم انسان جو وقت، توانائي ۽ دل خراب ڪن ٿا، ان ڪري انهن کان پري رهڻ ئي عقلمندي آهي.
• جيڪو ماڻهو لغو کان پاسو ڪري ٿو، اهو پنهنجي دل ۽ زبان کي صاف رکي ٿو ۽ سٺن ڪمن لاءِ وڌيڪ وقت ۽ توانائي حاصل ڪري ٿو.
• هيءَ آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اسلام صرف ڪجهه رسمون ناهي، بلڪه هڪ مڪمل زندگي گذارڻ جو طريقو آهي، جنهن ۾ هر قول ۽ فعل سهڻو ۽ ڪارآمد هجڻ گهرجي.
• جيڪڏهن اسان قرآن جي ان تعليم تي عمل ڪريون، ته اسان جون محفلون ۽ اسان جا گهر بيڪار ڳالهين کان پاڪ ٿي ويندا ۽ اسان جي زندگي ۾ سڪون ۽ برڪت ايندي.