Аль-Муминун сүресі — Аят 36

1. Сөздердің мағынасы:

• هَيْهَاتَ (һәйһәт): алыс, мүмкін емес, жүзеге аспайтын нәрсені білдіретін сөз. Қазақша «қайда ол!», «алыс-ау!» деген мағынаға жақын.
• لِمَا تُوعَدُونَ (лимә тү'әдүн): сендерге уәде етіліп отырған нәрсеге, яғни өлгеннен кейін қайта тірілуге қатысты айтылған.

1. Тәпсір:

Бұл аятта қияметке сенбеген адамдардың өлгеннен кейін қайта тірілу туралы уәдеге деген күмәні мен теріске шығаруы баяндалады. Олар: «Біз өліп, топыраққа айналып, сүйектеріміз шіріп кеткеннен кейін қайта тірілуіміз мүмкін емес, бұл өте алыс нәрсе», – деп ойлады. Алла Тағала олардың осы сөзін жеткізіп, «һәйһәт, һәйһәт» деп қайталау арқылы олардың ойлаған нәрсесінің шындықтан қаншалықты алыс екенін және олардың бұл пікірінің негізсіз екенін көрсетеді. Яғни, олар «қайда ол қайта тірілу, ол мүмкін емес» деп есептеді, бірақ шын мәнінде қайта тірілу – Алланың құдіретімен сөзсіз болатын шындық. Адамдардың оны алыс деп санауы – олардың білімсіздігі мен Алланың құдіретін мойындамауынан туындаған.

1. Пайдаланатын ғибраттар:

• Өлгеннен кейін қайта тірілу – Алланың құдіретімен мүмкін болатын шындық. Адамның оны «алыс» деп санауы шындықты өзгертпейді.
• Қияметке сену – иманның негізгі шарттарының бірі. Оны теріске шығару адамды адасушылыққа апарады.
• Алланың құдіреті шексіз. Ол топыраққа айналған адамды қайта тірілтуге әбден қабілетті.
• Аят адамды ойлануға шақырады: өлімнен кейінгі өмірді жоққа шығару – ақылға да, шындыққа да қайшы.
• Құран адамдарды шындыққа шақырып, күмән мен теріске шығарудан сақтандырады. Бұл – адамзатқа деген Алланың рақымы мен ескертуі.