Аль-Муминун сүрөсү — Аят 36

1. Сөздөрдүн мааниси:

• هَيْهَاتَ (хайхата): Араб тилинде алыстыкты, мүмкүн эместикти билдирүүчү сөз. «Алыс-алыс», «эч качан болбойт» деген мааниде.
• لِمَا تُوعَدُونَ (лима туу'адуун): «Силерге убада кылынган нерсеге» дегенди билдирет. Бул жерде тирилүү жана кайра жаралуу убадасы айтылып жатат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала каапырлардын тирилүү жөнүндөгү убаданы четке кагуусун баяндап жатат. Алар өлгөндөн кийин кайра тирилүүнү мүмкүн эмес деп эсептешти. Ошондуктан аларга: «Силерге убада кылынган тирилүү — алыс-алыс, эч качан болбойт!» — деп айтылды.

Бул сөздөр алардын өз оюн, өз көз карашын билдирет. Алар адам өлүп, топуракка жана чириген сөөккө айлангандан кийин кайра тирилүүсүн мүмкүн эмес деп ойлошкон. Бирок алардын бул ою туура эмес, анткени Аллах Тааланын кудурети чексиз — Ал өлүктөрдү кайра тирилтүүгө жана эсеп-кысап үчүн чогултууга толук жөндөмдүү.

Бул аят адамдарга өлгөндөн кийинки жашоонун чындыгын эскертип, тирилүүгө ишенүүнүн зарылдыгын көрсөтөт. Каапырлар алыс деп эсептеген нерсе — Аллах үчүн эң оңой иш.

1. Алынган пайдалар:

• Тирилүү — акыйкат: Өлгөндөн кийин кайра тирилүү Аллахтын кудурети менен сөзсүз болот. Аны алыс деп эсептөө — адашуу.
• Аллахтын кудурети чексиз: Ал топуракка айланган адамды кайра жаратууга толук жөндөмдүү. Бул Анын кудуретинин чоңдугун көрсөтөт.
• Акыретке даярдык: Тирилүүгө ишенүү адамды жакшылык иштерди кылууга, күнөөлөрдөн алыс болууга түрткү берет.
• Исламдын акылга шайкештиги: Ислам тирилүүнү четке какпайт, тескерисинче, аны Аллахтын кудурети менен түшүндүрөт. Бул диндин акыйкаттыгын жана тереңдигин көрсөтөт.
• Үмүт жана жоопкерчилик: Ар бир адам өз иш-аракеттери үчүн жооп берерин билүү — адилеттикке жана жоопкерчиликке чакырат.