سوره مؤمنون — آیه 64

معانی کلمات:

• مُترَفین: کسانی که در نعمت و آسایش فراوان غرق شدهاند و به خاطر ثروت و رفاه، سرکش و مغرور گشتهاند.
• یَجْأَرون: با فریاد و صدای بلند، تضرّع و زاری میکنند و از شدت درد و ترس، استغاثه مینمایند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه بیان حال کافران و منکران، میفرماید که اینان در دنیا به خاطر مال و منال و نعمتهای فراوان، مغرور و سرکش شدند و حق را نپذیرفتند. اما سرانجام، زمانی که عذاب الهی فرا رسید و آن ثروتمندان و خوشگذرانهای مغرور را که رهبران کفر و ضلالت بودند، به عذاب گرفتار کردیم، ناگهان آنان که پیش از این تکبر میورزیدند و استکبار میکردند، به زاری و فریاد افتادند و با صدای بلند از خداوند طلب کمک و نجات کردند. این عذاب میتواند اشاره به عذاب روز بدر باشد که سران و ثروتمندان قریش به هلاکت رسیدند، و یا عذابهای عمومی دیگری که در دنیا و آخرت دامنگیر آنان میشود. در هر حال، این آیه نشان میدهد که ثروت و رفاه، نه تنها مایه نجات نیست، بلکه اگر با کفر و طغیان همراه شود، زمینهساز عذاب و ذلت خواهد بود.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمت و ثروت، امتحان الهی است و اگر همراه با شکر و بندگی نباشد، انسان را به طغیان و سرکشی میکشاند و سرانجام به عذاب گرفتار میسازد.
• تکبر و غرورِ ناشی از ثروت، انسان را به جایی میرساند که در برابر عذاب الهی، ذلیل و زبون شده و به فریاد و زاری میافتد؛ اما آن زمان، دیگر زمان بازگشت و توبه نیست.
• این آیه هشداری است برای همه انسانها که مغرور نعمتهای دنیوی نشوند و بدانند که قدرت و ثروت، هیچگاه نمیتواند انسان را از عذاب خداوند نجات دهد.
• سنت الهی بر این است که عذاب را ابتدا بر سران و بزرگان کفر نازل میکند تا عبرتی برای دیگران باشد و بدانند که هیچ کس، حتی قدرتمندان، در برابر اراده خداوند توانایی مقاومت ندارند.